→ من لايحضره الفقيه - جلد ۲، حدیث ۴۱۳
حدیث امام جعفر صادق (ع) در کتاب من لا يحضره الفقيه جلد ۲ کِتَابُ الصَّوْم بَابُ وُجُوبِ التَّقْصِيرِ فِي الصَّوْمِ فِي السَّفَر
کتاب الصوم · روایت شده از امام جعفر صادق عليه السلام
سند
و سال عبد الله بن سنان ابا عبد الله ع :
عَنِ اَلرَّجُلِ يَأْتِي جَارِيَتَهُ فِي شَهْرِ رَمَضَانَ بِالنَّهَارِ فِي اَلسَّفَرِ فَقَالَ مَا عَرَفَ هَذَا حَقَ شَهْرِ رَمَضَانَ إِنَّ لَهُ فِي اَللَّيْلِ سَبْحاً طَوِيلاً قَالَ قُلْتُ لَهُ أَ لَيْسَ لَهُ أَنْ يَأْكُلَ وَ يَشْرَبَ وَ يُقَصِّرَ قَالَ إِنَّ اَللَّهَ عَزَّ وَ جَلَّ رَخَّصَ لِلْمُسَافِرِ فِي اَلْإِفْطَارِ وَ اَلتَّقْصِيرِ رَحْمَةً وَ تَخْفِيفاً لِمَوْضِعِ اَلتَّعَبِ وَ اَلنَّصَبِ وَ وَعْثِ اَلسَّفَرِ وَ لَمْ يُرَخِّصْ لَهُ فِي مُجَامَعَةِ اَلنِّسَاءِ فِي اَلسَّفَرِ بِالنَّهَارِ فِي شَهْرِ رَمَضَانَ وَ أَوْجَبَ عَلَيْهِ قَضَاءَ اَلصِّيَامِ وَ لَمْ يُوجِبْ عَلَيْهِ قَضَاءَ تَمَامِ اَلصَّلاَةِ إِذَا آبَ مِنْ سَفَرِهِ ثُمَّ قَالَ وَ اَلسُّنَّةُ لاَ تُقَاسُ وَ إِنِّي إِذَا سَافَرْتُ فِي شَهْرِ رَمَضَانَ مَا آكُلُ كُلَّ اَلْقُوتِ وَ مَا أَشْرَبُ كُلَّ اَلرِّيِ
ترجمه
محمد جواد غفاری, من لا یحضره الفقیه - جلد ۲ - ترجمه علی اکبر و محمد جواد غفاری و صدر بلاغی, ۴۸۶
و عبد اللَّه بن سنان، از امام صادق علیه السّلام در باره مردی سؤال کرد که در ماه رمضان در مسافرت با کنیز خود مقاربت کند. پس امام علیه السّلامفرمود: این مرد حقّ ماه رمضان را نشناخته است، زیرا که او در شب فرصت گستردهای در اختیار داشته، گفت: گفتم: آیا برای او روا نیست که بخورد، و بیاشامد، و تقصیر کند؟ فرمود: خدای عزّ و جلّ به آئین رحمت و به منظور فرو کاستن خستگی و رنج و مشقّت سفر، مسافر را رخصت افطار و تقصیر داده است، و رخصت مجامعت زنان در راه سفر به هنگام روز در ماه رمضان به او نداده است، و به هنگام مراجعت از سفر قضای روزه را بر او واجب ساخته، ولی قضای اتمام نماز را بر او واجب نکرده است و سنّت به قیاس در نمیآید- یعنی نماز از جهت قضا با روزه قیاس نمیشود، چنان که مجامعت نیز از جهت حلّیّت با اکل و شرب مقایسه نمیگردد- و من چون در ماه رمضان سفر کنم غذای کامل نمیخورم، و تا حدّ سیراب شدن آب نمینوشم.
و نهی از جماع برای شخص مسافر نهی کراهت است، نه نهی تحریم.- و در این نهی جنبه اخلاقی و وجدانی بیشتر از جنبه تشریعی ملحوظ شده است-.
راویان