حدیث امام محمّد باقر (ع) در کتاب من لا يحضره الفقيه جلد ۴ کِتَابُ الْفَرَائِضِ وَ الْمَوَارِيث بَابُ مِيرَاثِ الْوَلَدِ وَ الْأَبَوَيْنِ مَعَ الزَّوْج
کتاب الفرائض و المواريث · روایت شده از امام محمّد باقر عليه السلام
سند
روي محمد بن ابي عمير قال قال ابن اذينه قلت لزراره اني سمعت محمد بن مسلم و بكيرا يرويان عن ابي جعفر ع :
فِي زَوْجٍ وَ أَبَوَيْنِ وَ اِبْنَةٍ فَلِلزَّوْجِ اَلرُّبُعُ ثَلاَثَةٌ مِنِ اِثْنَيْ عَشَرَ وَ لِلْأَبَوَيْنِ اَلسُّدُسَانِ أَرْبَعَةٌ مِنِ اِثْنَيْ عَشَرَ وَ بَقِيَ خَمْسَةُ أَسْهُمٍ فَهِيَ لِلاِبْنَةِ لِأَنَّهَا لَوْ كَانَتْ ذَكَراً لَمْ يَكُنْ لَهَا غَيْرُ ذَلِكَ وَ إِنْ كَانَتَا اِبْنَتَيْنِ فَلَيْسَ لَهُمَا غَيْرُ مَا بَقِيَ خَمْسَةٌ
ترجمه
محمد جواد غفاری, من لا یحضره الفقیه - جلد ۶ - ترجمه علی اکبر و محمد جواد غفاری و صدر بلاغی, ۱۳۸
محمّد بن أبی عمیر در روایت خود گفت: ابن اذینه گفته است که به زراره گفتم: من از محمّد بن مسلم و بکیر شنیدم که از امام أبو جعفر باقر علیه السّلام در باره بازماندگانی متشکّل از زوج و والدین و دختری روایت میکردند که حصّه زوج سه سهم از دوازده سهم است، و حصّه والدین دو سدس یعنی چهار سهم از دوازده سهم است، و در این صورت پنج سهم باقی میماند که متعلّق بدختر است، زیرا که او اگر پسر نیز میبود بهرهای بجز این نمیداشت و اگر بجای یک دختر دو دختر باشند جز این پنج سهم باقی مانده بهرهای ندارند. زراره گفت: اگر خواسته باشی که عول را کنار بگذاری و در نتیجه به گونهای مال را قسمت کنی که سهام از اصل مال زیادتر نشود حقّ همین است که محمّد بن- مسلم و بکیر گفتهاند.
و افزایش نمیپذیرد، و کاهش بر کسانی- از قبیل فرزندان و برادران پدری و مادری- داخل میشود که از افزایش هم بهره دارند، و امّا برادران مادری از آن سهمی که برای ایشان نام برده شده است کاهش نمیپذیرند.
و در آنجا که زن شوهرش و والدینش و پسری یا دو پسر یا بیشتر را بجا گذارد، سهم شوهر ربع ترکه و سهم والدین دو سدس آنست، و باقیمانده مال بطور تساوی میان پسران قسمت میشود و اگر آن زن شوهرش و والدینش و پسری و دختری یا پسرانی و دخترانی را بجا گذارد، سهم شوهر ربع ترکه و سهم والدین دو سدس آنست و باقیمانده مال متعلّق به پسران و دختران است که بمقتضای بیان الهی:
«لِلذَّکَرِ مِثْلُ حَظِّ الْأُنْثَیَیْنِ» میان ایشان قسمت میشود.