الکافی (ط - الاسلامیه) - جلد ۱، حدیث ۱۰۳۱

علي بن محمد عن صالح بن ابي حماد عن محمد بن اورمه عن احمد بن النضر عن النعمان بن بشير قال :

کمره ای, اصول کافی ترجمه کمره ای جلد ۳, ۱۱۱ نعمان بن بشیر گوید: من با جابر بن یزید جعفی هم کجاوه بودم و چون به مدینه رسیدیم، خدمت امام باقر (ع) رسید و با آن حضرت وداع کرد و از نزد او شاد بیرون شد تا رسیدیم به اخیرجه (به وزن مصغر) و آن اول منزلی است که از آن به سوی مدینه عدول می‏کنیم، روز جمعه بود و چون نماز ظهر را خواندیم و شترهای ما از جا برخاستند به ناگاه من مرد دراز قد و گندم گونی را دیدم که با او نامه‏ای بود و آن را به جابر داد، آن را گرفت و بوسید و به دیده‏های خود کشید و به ناگاه بر آن نوشته بود: از طرف محمد بن علی به جابر بن یزید، مداد سیاهی داشت که هنوز تر بود، جابر به او گفت: از چه وقت آقای مرا دیدی؟ جواب داد: هم اکنون، گفت: پیش از نماز یا بعد از نماز؟ گفت: بعد از نماز، مهر نامه را برداشت و شروع به خواندن آن کرد تا آن را به پایان رسانید و سپس نامه را بست و من دیگر او را شاد و خندان ندیدم تا به کوفه رسید و چون وارد کوفه شدیم و من شب را گذراندم و با مداد برای احترام وی به دیدار او شتافتم، دیدم از در خانه بر من بیرون شد و گلوبندی از قاب استخوان به گردن دارد و بر یک نی سوار شده و می‏گوید: أجد منصور بن جمهور أمیراً غیر مأمور، و شعرهائی از این قبیل می‏خواند، او به روی من نگاه کرد و من به روی او نگاه کردم چیزی به من نگفت و چیزی هم به او نگفتم و چون حال او را دیدم گریستم و کودکان و مردم به گرد من و او فراهم شدند و او هم آمد تا وارد رحبه شد (میدان پهناوری بوده در کوفه) و با کودکان می‏چرخید و مردم هم می‏گفتند: جابر بن یزید دیوانه شده، به خدا روزی نگذشت که نامه هشام بن عبد الملک به والی کوفه رسید و در آن نوشته بود: بررسی کن مردی را که جابر بن یزید جعفی گویند، گردن بزن و سرش را برای من بفرست، او به همنشینان خود رو کرد و گفت: جابر بن یزید جعفی کیست؟ گفتند: أصلحک اللَّه، مردِ دانشمند و فاضل و حدیث دانی بود و به حج رفت و دیوانه شد و او اکنون در میدان بزرگ سوار نی است و با کودکان بازی می‏کند. گوید: والی، خود به دیدار او رفت و دید با کودکان بر نی سوار است و بازی می‏کند، گفت: حمد خدا را که مرا از کشتن او معاف داشت، گوید: چندی نگذشت که منصور بن جمهور به کوفه آمد و آنچه جابر می‏گفت به جا آورد. محمدعلی اردکانی, تحفة الأولیاء( ترجمه أصول کافی) - جلد ۲, ۳۶۳ علی بن محمد، از صالح بن ابی حمّاد، از محمد بن اورَمه، از احمد بن نضر، از نعمان بن بشیر روایت کرده است که گفت: من با جابر بن یزید جُعفی هم کجاوه بودیم (و بعضی گفته‏اند که ردیف بودیم). و چون به مدینه وارد شد، بر امام محمد باقر علیه السلام داخل شد، پس آن حضرت را وداع کرد و از نزد آن حضرت شاد و خوشحال بیرون آمد، و از مدینه که بیرون آمدیم، آمدیم تا وارد اخیرِجه شدیم، و آن، منزل اول است که برابری می‏کند از فید تا به مدینه «۱» و روز جمعه بود که وارد آن منزل شدیم، پس نماز ظهر را به جا آوردیم، و چون بر شتر سوار شدیم و شتر برخاست، ناگاه دیدم که مردِ بلندِ گندم‏گونی پیدا شد و با او نامه بود، پس آن را به جابر داد و جابر آن را گرفت و بوسید و بر چشم‏های خویش گذاشت. و دیدم که آن نامه بود او حضرت محمد بن علی علیهما السلام که به جابر بن یزید نوشته بود (یا دیدم که در آن نوشته بود که: این نامه‏ای است از محمد بن علی به سوی جابر بن یزید) و بر آن نامه، گِل سیاهِ تری بود که سرش را به آن مُهر کرده بود. جابر به آن شخص گفت که: در چه وقت از خدمت سید و آقای من مرخّص شدی (یا در خدمت او بودی که الحال در این جایی)؟ گفت: در همین ساعت. گفت: پیش از نماز یا بعد از نماز؟ گفت: بعد از نماز. راوی می‏گوید که: پس، جابر مُهر نامه را برداشت و شروع کرد که آن را می‏خواند و رویش گرفته می‏شد و عبوس می‏کرد تا آن‏که همه آن را خواند، و آن نامه را نگاه داشت و بعد از آن، او را خندان و شاد و خوشحال ندیدم تا به کوفه رسید و چون در شب به کوفه رسیدیم، شب را به روز آوردم و چون صبح کردم آمدم بر درِ خانه جابر، به جهت تعظیم و توقیر او (که او را دیدن کنم)، یافتم او را که از خانه بیرون آمده رو به من می‏آید و بُجُولی «۲» چند در گردن اوست که آنها را سوراخ کرده به ریسمانی کشیده، در گردن آویخته و بر نی سوار شده و __________________________________________________ (۱). یعنی: مسافت میان مدینه و اخیرِجه به قدر مسافت میانه فید و مدینه است. و فید به فتح فا، قلعه‏ای است در راه‏مکه. (مترجم) (۲). استخوان شتالنگ و قاب که کودکان با آن بازی کنند. می‏گوید: أجِد منصور بن جمهور أمیر غیر مأمورٍ، یعنی: می‏یابم منصور پسر جمهور را که بر سر خود امیر و حاکم خواهد شد، بی آن‏که کسی او را امیر کرده باشد. و بیتی چند از این قبیل می‏خواند. پس در روی من نظر کرد و من در روی او نظر کردم، و او هیچ به من نگفت و من هیچ به او نگفتم، و شروع کردم به گریستن برای حالی که در او دیدم و کودکان و مردمان بر سر من و او جمع شدند و آمد تا داخل شد در رَحْبه «۱» شروع کرد که با کودکان می‏گردید، و مردم می‏گفتند که: جابر بن یزید دیوانه شده است. پس به خدا سوگند، که چند روزی بیش نگذشت که نامه هشام بن عبدالملک رسید به والی او (که در کوفه بود). مضمون نامه، آن که: نظر کن به مردی که او را جابر بن یزید جعفی می‏گویند، و گردن او را بزن و سرش را به سوی من فرست. والی به جانب هم‏نشینان خود التفات نمود، و گفت: جابر بن یزید جعفی کیست؟ گفتند که: خدا تو را به اصلاح آورد، جابر، مردی بود که او را فضل و علم بود، و راوی حدیث بود و حجّ بسیار کرده بود، و او در این اوقات، دیوانه شده و همین است که در رحبه با کودکان بر نی سوار است و با ایشان بازی می‏کند. راوی می‏گوید که: والی بر بلندی بر آمد و بر جابر مشرف شد، دید که با کودکان بازی می‏کند و بر نی سوار است. گفت: حمد از برای خدایی که مرا از کشتن او عافیت و نجات بخشید. راوی می‏گوید که: زمانی نگذشت تا آن‏که منصور پسر جمهور داخل کوفه شد و آنچه جابر می‏گفت به عمل آورد. __________________________________________________ (۱). محله‏ای بود از کوفه. (مترجم)