کمره ای, اصول کافی ترجمه کمره ای جلد ۳, ۴۵۵
از علی بن محمد، یا محمد بن علی هاشمی، که گفت: بامداد روزی که امام جواد (ع) با دختر مأمون عروسی کرده بود، خدمت آن حضرت رسیدم و شب، دواء خورده بودم و من هم نخستین کسی بودم که بامداد آن روز نزد آن حضرت آمده بودم و تشنه بودم و نمیخواستم آب طلب کنم، امام جواد (ع) به رویم نگاهی کرد و فرمود: به گمانم تشنهای؟ گفتم: آری، فرمود: ای غلام یا ای کنیزک، آب برای ما بیاور، من با خود گفتم: اکنون آبی بیاورند که او را زهر خورانند و از این بدبینی خود، غمنده شدم، غلامی آمد و آب آورد، آن حضرت به روی من لبخندی زد و سپس فرمود: ای غلام، آب را به من بده، آن حضرت آب را گرفت و از آن نوشید و سپس به من داد و نوشیدم و باز هم تشنه شدم و نخواستم آب بطلبم، و همان کار اولی را انجام داد و این بار چون غلام، قدح را آورد باز در دلم همان گمان سابق گذشت و حضرت قدح را گرفت و از آن نوشید و به من داد و لبخندی زد. محمد بن حمزه (راوی خبر از او) گوید: به من گفت: این مرد هاشمی که: من گمان دارم امام جواد همچنان است که میگویند (یعنی طبق عقیده شیعه ضمیر مردم را میداند)
مصطفوی, اصول کافی ترجمه مصطفوی جلد ۲, ۴۱۹
محمد بن علی هاشمی گوید: بامداد روزی که امام جواد علیه السلام با دختر مأمون عروسی کرده بود خدمتش رسیدم، و در آن شب دوائی خورده بودم که تشنگی بمن دست داده بود و من نخستین کسی بودم که خدمتش رسیدم، و نمیخواستم آب طلب کنم، امام بچهره من نگاه کرد و فرمود: بگمانم تشنهئی؟ عرض کردم: آری فرمود: ای غلام (یا فرمود) ای کنیز! برای ما آب آشامیدنی بیاور، من با خود گفتم:
اکنون آبی مسموم میآورند. از این جهت اندوهگین شدم. غلام آمد و آب آورد، حضرت بچهره من تبسمی نمود و فرمود: ای غلام! آب را بمن ده، آن را گرفت و آشامید، سپس بمن داد، من هم آشامیدم، باز تشنه شدم و دوست نداشتم آب بخواهم، باز هم امام مانند بار اول عمل کرد، و چون غلام با جام آب آمد، همان خیال بار اول در دلم افتاد (که شاید آب مسموم باشد) امام جام را گرفت و آشامید، سپس بمن داد و تبسم فرمود.
محمد بن حمزه (که این روایت را از هاشمی نقل کرده) گوید: سپس هاشمی بمن گفت: من گمان میکنم که امام جواد چنانست که شیعیان در باره او اعتقاد دارند (یعنی از دل مردم آگاهست).
محمدعلی اردکانی, تحفة الأولیاء( ترجمه أصول کافی) - جلد ۲, ۶۹۷
حسین بن محمد، از معلّی بن محمد، از محمد بن علی، از محمد بن حمزه هاشمی، از علی بن محمد، یا محمد بن علی هاشمی روایت کرده است که گفت: بر امام محمد تقی علیه السلام داخل شدم در صبح دامادی آن حضرت، در وقتی که دختر مأمون را به خانه آورده بود، و من در شبْ دوایی معطش «۱» خورده بودم، پس اوّل کسی که در صبح بر او داخل شد من بودم، و تشنگی به من رسید و ناخوش داشتم که آب طلب کنم. امام محمد تقی علیه السلام در روی من نظر کرد و فرمود: «گمان دارم که تو تشنه باشی». عرض کردم: بلی، فرمود که: «ای غلام»، یا فرمود که: «ای کنیز، ما را آب ده». من با خود گفتم که: در این ساعت به نزد او آبی میآورند که زهر در آن کردهاند و او را به آن مسموم میگردانند و زهر را به او میخورانند و به این سبب، غمناک شدم، پس غلام آمد و آب با او بود. حضرت در روی من تبسّم فرمود و فرمود که: «ای غلام، آب را به من ده»، پس آب را گرفت و نوشید و به من داد و نوشیدم. بعد از آن نیز تشنه شدم و ناخوش داشتم که آب طلب کنم، و آن حضرت آنچه در مرتبه اول کرده بود، به جا آورد، و چون غلام آمد و قدح آب با او بود، با خود گفتم: مثل آنچه در مرتبه اول گفته بودم. پس حضرت قَدح را گرفت و نوشید و به من داد و تبسّم فرمود.
محمد بن حمزه میگوید که: این مرد هاشمی به من گفت که: من آن حضرت را گمان میکنم چنانچه شیعیان میگویند (و مراد این است که گمانم آنکه آنچه ایشان میگویند که ابوجعفر عالم است به آنچه در دلها است، حق باشد، بعد از آنکه خود این امر را از او مشاهده نمودم.
و در ارشاد شیخ مفید چنین است که: محمد بن حمزه میگوید که: محمد بن علی هاشمی به من گفت: به خدا سوگند که گمان دارم که ابوجعفر علیه السلام آنچه را که در نفوس است میداند، چنانچه رافضه میگویند). __________________________________________________
(۱). عطش آور.