حدیث امام جعفر صادق (ع) در کتاب الکافي جلد ۱ کِتَابُ فَضْلِ الْعِلْم بَابُ الْبِدَعِ وَ الرَّأْيِ وَ الْمَقَايِيس
کتاب فضل العلم · روایت شده از امام جعفر صادق عليه السلام
سند
محمد بن يحيي عن احمد بن محمد عن الوشا عن مثني الحناط عن ابي بصير قال :
قُلْتُ لِأَبِي عَبْدِ اَللَّهِ ع تَرِدُ عَلَيْنَا أَشْيَاءُ لَيْسَ نَعْرِفُهَا فِي كِتَابِ اَللَّهِ وَ لاَ سُنَّةٍ فَنَنْظُرُ فِيهَا فَقَالَ لاَ أَمَا إِنَّكَ إِنْ أَصَبْتَ لَمْ تُؤْجَرْ وَ إِنْ أَخْطَأْتَ كَذَبْتَ عَلَى اَللَّهِ عَزَّ وَ جَلَ
ترجمه
کمره ای, اصول کافی ترجمه کمره ای جلد ۱, ۱۶۷
ابو بصیر گوید: به امام صادق (ع) گفتم: به ما موضوعاتی وارد شود که از قرآن و سنت حکمش را نفهمیم، اجازه هست در آن اعمال نظر کنیم و اجتهاد نمائیم؟ فرمود: نه خود را باش، اگر درست بفهمی اجری نداری و اگر خطا بروی بر خدای عز و جل دروغ بستی.
مصطفوی, اصول کافی ترجمه مصطفوی جلد ۱, ۷۳
ابو بصیر گوید بامام صادق علیه السلام عرض کردم مطالبی برای ما پیش میآید که حکمش را از قرآن نمیفهمیم و حدیثی هم نداریم که در آن نظر کنیم (میتوانیم برأی و قیاس عمل کنیم؟) فرمود: نه، زیرا اگر درست رفتی پاداش نداری و اگر خطا کنی بر خدا دروغ بستهای
محمدعلی اردکانی, تحفة الأولیاء( ترجمه أصول کافی) - جلد ۱, ۲۰۵
محمد بن یحیی، از احمد بن محمد از وشّاء، از مثنّی حنّاط، از ابوبصیر روایت کرده است که گفت: به خدمت امام جعفر صادق علیه السلام عرض کردم که: چیزی بر ما وارد میشود که حکم آنها را در قرآن و حدیث نمیبینیم و نمیشناسیم. پس در آنها نظر میکنیم (یعنی به قیاس). حضرت فرمود که: «چنین مکن؛ زیرا که اگر به صواب برسی، و درست بگویی، مزدی نیابی و اگر خطا کنی، بر خدای عزّوجلّ دروغ گفته باشی» (احتمال دارد که مراد ابوبصیر از نظر، نظر در کتاب و خبر و استنباط باشد، و بی مزدی، به جهت تقصیر یا کوتاهی در تتبع باشد. و اول اظهر است).