الکافی (ط - الاسلامیه) - جلد ۱، حدیث ۱۷۰

علي بن ابراهيم عن محمد بن عيسي بن عبيد عن يونس بن عبد الرحمن عن سماعه بن مهران عن ابي الحسن موسي ع قال :

کمره ای, اصول کافی ترجمه کمره ای جلد ۱, ۱۶۹ سماعة بن مهران از امام موسی (ع) گوید: گفتم: اصلحک الله، ما گرد هم آئیم و در آنچه از اخبار و احکام مذهبی در دست داریم مذاکره می‏کنیم موضوعی پیش ما نیاید جز آنکه دستور در آن نزد ما نوشته شده است و این از نعمت وجود شما است که به ما عطا کرده است و سپس موضوع کوچکی پیش آید که پیش ما در باره آن چیزی نیست و به همدیگر نگاه کنیم و نزد ما حکم موضوعی که شبیه آن است موجود است و حکم آن را به احسن وجهه بر آن بسنجیم و قیاس کنیم؟ فرمود: شما را با قیاس چه کار است؟ همانا کسانی که پیش از شما بودند و هلاک شدند بوسیله قیاس بود، سپس فرمود: وقتی برای شما مسأله‏ای پیش آمد که می‏دانید حکم آن را بگوئید و اگر مسأله‏ای پیش آمد که نمی دانید، حکمش اینجا است (با دستش اشاره به دهانش کرد) سپس فرمود: خدا ابو حنیفه را لعنت کند، می‏گفت: علی (ع) چنین گفته است و من چنین گویم و صحابه چنین گفته‏اند و من چنین گفته‏ام، سپس فرمود: تو با او همنشین شدی؟ گفتم: نه ولی می‏دانم سخنش این است، و گفتم: اصلحک الله رسول خدا (ص) برای مردم آورد بدان چه در زمان خود بدان اکتفا کنند؟ فرمود: آری و آنچه را هم تا قیامت محتاجند، گفتم: چیزی از آن از میان رفته؟ فرمود: نه در نزد اهلش محفوظ است. مصطفوی‏, اصول کافی ترجمه مصطفوی جلد ۱, ۷۳ سماعه گوید: بامام هفتم عرض کردم: اصلحک اللَّه ما انجمن میکنیم و وارد مذاکره میشویم، هر مطلبی که پیش آید، راجع بآن نوشته‏ای داریم، این هم از برکت وجود شماست که خدا بما لطف کرده‏ است، گاهی مطلب کوچکی پیش می‏آید که حکمش را حاضر نداریم و بیکدیگر نگاه میکنیم و چون نظیر آن موضوع را داریم آن را ببهترین نظیرش قیاس میکنیم. فرمود: شما را با قیاس چکار؟! همانا پیشینیان شما که هلاک شدند بواسطه قیاس هلاک شدند، سپس فرمود: چون مطلبی برای شما پیش آمد که حکمش را میدانید بگوئید و چون آنچه را نمیدانید پیش آمد، این- با دست بلبهای خویش اشاره فرمود- (یعنی سکوت کنید یا حکمش را از دهان من جوئید) پس فرمود: خدا ابو حنیفه را لعنت کند که میگفت علی چنان گفت و من چنین گویم، اصحاب چنان گفتند و من چنین گویم، پس فرمود: در مجلسش بوده‏ای؟ گفتم: نه، ولی این سخن اوست، پس گفتم اصلحک اللَّه آیا پیغمبر احتیاجات مردم زمان خویش را کامل آورد؟ فرمود: بلی و آنچه را هم تا قیامت محتاجند، گفتم: آیا چیزی هم از دست رفت؟ گفت نه، نزد اهلش محفوظ است. محمدعلی اردکانی, تحفة الأولیاء( ترجمه أصول کافی) - جلد ۱, ۲۰۷ علی بن ابراهیم، از محمد بن عیسی بن عُبید، از یونس بن عبدالرحمان، از سَماعه بن مهران، از ابوالحسن حضرت امام موسی علیه السلام روایت کرده است که گفت: گفتم که: خدا تو را به اصلاح آورد. به درستی که ما جمع می‏شویم و آنچه را که در نزد ما است، با یکدیگر یاد می‏نماییم. پس چیزی بر ما وارد نمی‏شود، مگر آن‏که در نزد ما در باب آن چیزی هست که نوشته شده است، و این از جمله آنها است که خدا بر ما به آن، انعام فرموده به واسطه شما. بعد از آن مسأله جزیی بر ما وارد می‏شود که در باب آن، چیزی در نزد ما نیست. پس بعضی از ما در بعضی می‏نگرد و در نزد ما چیزی هست که به آن، شباهت دارد. آیا جایز است که بر نیکوتر آن قیاس کنیم؟ حضرت فرمود که: «شما را به قیاس چه کار؟ جز این نیست که هلاک شد هر که پیش از شما هلاک شد به واسطه قیاس». بعد از آن فرمود که: «هر گاه بیاید شما را آنچه می‏دانید، آن را بگویید و اگر وارد شود بر شما آنچه را که نمی‏دانید، پس بگیرید». و دست خویش را برداشت به سوی دهان مبارکش (یعنی آن را از دهان ما بگیرید و از ما بشنوید، یا ساکت باشید). بعد از آن فرمود که: به اندازه یک سطر افتادگی دارد. اگر در نسخه نیست با اورد کروشه اضافه شود. «خدا لعنت کند ابو حنیفه را که می‏گفت: علی چنین گفته و من چنین می‏گویم. صاحبه چنین گفته‏اند و من هم چنین می‏گویم». آن گاه می‏فرمود: «آیا با او می‏نشینی؟» عرض کردم که: نه، ولیکن این سخن اوست. بعد از آن عرض کردم که: خدا تو را به اصلاح آورد، آیا رسول خدا صلی الله علیه و آله از برای مردم آورد آنچه را که به آن اکتفا کنند در زمان؟ آن حضرت فرمود: «بلی، نیز آورد آنچه را که‏ مردم به سوی آن محتاجند تا روز قیامت». عرض کردم که: پس چیزی از آن تلف شد؟ فرمود: «چیزی از آن تلف نشد، ولیکن در نزد اهل آن است» (که حضرات معصومین‏اند- سلام اللَّه علیهم اجمعین-).