→ الکافی (ط - الاسلامیه) - جلد ۱، حدیث ۲۷
حدیث امام جعفر صادق (ع) درباره خرد در کتاب الکافي جلد ۱ کِتَابُ الْعَقْلِ وَ الْجَهْل
کتاب العقل و الجهل · روایت شده از امام جعفر صادق عليه السلام
سند
عده من اصحابنا عن احمد بن محمد عن الهيثم بن ابي مسروق النهدي عن الحسين بن خالد عن اسحاق بن عمار قال :
قُلْتُ لِأَبِي عَبْدِ اَللَّهِ ع اَلرَّجُلُ آتِيهِ وَ أُكَلِّمُهُ بِبَعْضِ كَلاَمِي فَيَعْرِفُهُ كُلَّهُ وَ مِنْهُمْ مَنْ آتِيهِ فَأُكَلِّمُهُ بِالْكَلاَمِ فَيَسْتَوْفِي كَلاَمِي كُلَّهُ ثُمَّ يَرُدُّهُ عَلَيَ كَمَا كَلَّمْتُهُ وَ مِنْهُمْ مَنْ آتِيهِ فَأُكَلِّمُهُ فَيَقُولُ أَعِدْ عَلَيَّ فَقَالَ يَا إِسْحَاقُ وَ مَا تَدْرِي لِمَ هَذَا قُلْتُ لاَ قَالَ اَلَّذِي تُكَلِّمُهُ بِبَعْضِ كَلاَمِكَ فَيَعْرِفُهُ كُلَّهُ فَذَاكَ مَنْ عُجِنَتْ نُطْفَتُهُ بِعَقْلِهِ وَ أَمَّا اَلَّذِي تُكَلِّمُهُ فَيَسْتَوْفِي كَلاَمَكَ ثُمَّ يُجِيبُكَ عَلَى كَلاَمِكَ فَذَاكَ اَلَّذِي رُكِّبَ عَقْلُهُ فِيهِ فِي بَطْنِ أُمِّهِ وَ أَمَّا اَلَّذِي تُكَلِّمُهُ بِالْكَلاَمِ فَيَقُولُ أَعِدْ عَلَيَّ فَذَاكَ اَلَّذِي رُكِّبَ عَقْلُهُ فِيهِ بَعْدَ مَا كَبِرَ فَهُوَ يَقُولُ لَكَ أَعِدْ عَلَيَ
ترجمه
کمره ای, اصول کافی ترجمه کمره ای جلد ۱, ۷۱
اسحق بن عمار گوید: به امام صادق (ع) گفتم:مردی است که نزد او میروم و سخنم را تمام نکردم همه مقصودم
را میفهمد و یکی هست که سخنم را با او تمام میکنم و او همه را حفظ میکند و به من تحویل میدهد و با بعضی هم که سخن می کنم میگویند دوباره بگو، فرمود: ای اسحق، میدانی چه سبب دارد؟ گفتم: نه، فرمود: آنکه از یک جمله همه مقصود ترا می فهمد، عقل با نطفه او خمیر شده و آنکه پس از اتمام سخن همه را یاد میگیرد و به تو بر میگرداند در شکم مادر که بوده عقل با جسم او ترکیب شده و اما آنکه همه سخن خود را به او تحویل می دهی و میگوید دوباره بگو، او پس از آنکه بزرگ شده عقل با وی ترکیب شده است و از این رو میگوید دوباره بگو.
مصطفوی, اصول کافی ترجمه مصطفوی جلد ۱, ۳۰
اسحاق بن عمار گوید بحضرت صادق علیه السّلام عرض کردم: نزد مردی میروم و بعضی از سخنم را میگویم او تمام مقصود مرا میفهمد و مردی دیگر نزد او میروم و تمام سخنم را باو میگویم او طبق گفته من جواب میدهد و مردی دیگر نزد او میروم و سخنم را میگویم او (چون مقصود مرا نمیفهمد) میگوید دوباره بگو. فرمود: ای اسحاق میدانی چرا چنین است؟ گفتم: نه، فرمود: آنکه تمام سخن ترا از بعض گفتارت میفهمد، کسی است که نطفهاش با عقلش خمیر شده است و آنکه پس از اتمام سخنت جوابترا میگوید کسی است که عقلش در شکم مادر باو آمیخته است و آنکه چون سخنش گوئی گوید: دوباره بگو کسی است که پس از بزرگ شدن عقلش باو آمیخته شده او است که میگوید دوباره بگو.
محمدعلی اردکانی, تحفة الأولیاء( ترجمه أصول کافی) - جلد ۱, ۱۲۵
چند نفر از اصحاب ما روایت کردهاند از احمد بن محمد، از هیثم بن ابی مسروق نَهدی، از حسین بن خالد، از اسحاق بن عمار که گفت: به امام جعفر صادق علیه السلام عرض کردم که: مردی هست که به نزد او میآیم و با او سخن میگویم به پارهای از سخنان خویش، و او همه آن را میفهمد. و از جمله مردمان کسی هست که به نزد او میآیم و سخنی که دارم با او میگویم و او همه سخنان مرا فرا میگیرد، بعد از آن، آن را بر من رد میکند؛ چنانچه با او سخن کردهام. و از جمله مردمان کسی هست که به نزد او میآیم و با او سخن میگویم، بعد از آن، میگوید که آن را دو مرتبه بگو. حضرت فرمود که: «ای اسحاق، آیا نمیدانی که این از چه راه است؟» عرض کردم که: نه. حضرت فرمود که: «آنکه با او سخن میکنی به بعضی از سخنان خویش، و او همه آن را میشناسد، اینک کسی است که نطفهای که او از آن به وجود آمده، با عقلش سرشته شده، و اما آنکه با او سخن میگویی و او همهسخنان تو را فرا میگیرد، و بعد از آن، تو را بر آنچه گفتهای جواب میگوید، اینک آن است که عقلش در شکم مادرش در او ترکیب شده. اما آنکه سخنی که داری با او میگویی و میگوید که دو مرتبه بگو، اینک آن است که عقلش در او ترکیب شده بعد از آنکه بزرگ شده است، و به این جهت به تو میگوید که دو مرتبه بگو».
راویان
موضوعات