کمره ای, اصول کافی ترجمه کمره ای جلد ۲, ۲۷۹
امام باقر (ع) فرمود: آنچه را از قشون شیاطین و همسران آنها ببینید که خدایشان بر اهل ضلالت بر انگیخته بیشتر است از فرشتههائی که خدا برای خلیفه خود که مبعوث او است برای عدل و صواب ملاحظه کنید (آنچه از جنود شیاطین که خدا برانگیخته با جان خود اهل شقاوت را زیارت کنند بیشترند از فرشتههائی که خلیفه خدا مبعوث برای عدل و صواب را زیارت کنند- تصحیح مجلسی ره)، گفته شد: ای ابا جعفر چگونه چیزی بیش از ملائکه باشد؟ فرمود: چنانچه خدای عز و جل خواسته، سائل گفت: یا ابا جعفر اگر من این حدیث را به برخی از شیعه باز گویم محققاً منکر آن شوند، امام فرمود: چطور منکر آن شوند؟ گفت: میگویند:
ملائکه از شیاطین بیشترند، فرمود: راست گفتی، آنچه گویم خوب بفهم: به راستی روز و شبی نگذرد جز آنکه همه جن و شیاطین ائمه ضلالت را زیارت کنند و به شماره آنان از ملائکه امام حق را زیارت کنند تا چون شب قدر شود و همه فرشتهها به آستان ولی امر فرود آیند خدا بیافریند- یا فرمود: فراهم آورد- از شیاطین به شماره آنها و دیدن کنند از سرپرست گمراهی و برای او جادوگری و دروغ بیاورند تا آنجا که شاید صبح کند و بگوید: من چنان و چنین دیدم و اگر خود او از ولی امر و حجت بر حق در این باره بپرسد در جوابش فرماید: من شیطانی را دیدم که به تو چنین و چنان گزارش داد تا به خوبی جریان او را برایش شرح دهد و ضلالت و گمراهی که در وی اندر است برای او روشن کند و به حق خدا هر که شب قدر را باور دارد میداند که آن مخصوص ما است برای فرموده رسول خدا (ص) به علی (ع) در بستر مرگ خویش (خطاب به مسلمانان): این است (یعنی علی ع) ولیّ و سرپرست شما بعد از من از او اطاعت کنید تا هدایت شوید ولی کسی که ایمان ندارد بدان حقیقتی که در شب قدر است منکر است و هر که به شب قدر معتقد است و با ما هم رأی نیست اگر بخواهد راست گفته باشد راهی ندارد جز اینکه اعتراف کند شب قدر از آن ما است و اگر بدان اعتراف نکند دروغگو است، خدای عز و جل محققاً بزرگوارتر است از اینکه دستورها را با روح و فرشتهها برای یک کافر فاسقی فرو فرستد، بنا بر این اگر بگوید: آن امر الهی به خلیفهای نازل میشود که وی بدو میگرود. این گفتارشان پشیزی ارزش ندارد و بیاساس است، و اگر بگویند: شب قدر هست و چیزی نازل نمیشود به کسی، پس نمیشود که چیزی نازل شود به ناچیز، و اگر بگویند- و محققاً خواهند گفت- که: این داستان شب قدر چیزی نیست، محققاً به وادی گمراهی دوری پرت شدند.
مصطفوی, اصول کافی ترجمه مصطفوی جلد ۱, ۳۷۱
امام محمد تقی علیه السلام فرمود: آنچه از لشکریان و همسران [و ارواح] شیاطین را که خدای عز و جل برای شقاوت بر گمراهان گماشته میبینید، بیشتر از فرشتگانی باشند که خلیفه خدایند و آنها را برای عدالت و صواب فرستاده است عرض شد: ای ابا جعفر! چگونه میشود چیزی از ملائکه بیشتر باشد؟ فرمود: چنانچه خدای عز و جل خواسته است، گفته شد: ای ابا جعفر! چگونه میشود چیزی از ملائکه بیشتر باشد؟ فرمود:
چنانچه خدای عز و جل خواسته است، مرد سائل گفت: ای ابا جعفر! من اگر این حدیث را ببعضی از شیعیان گویم، انکار میکنند، فرمود: چگونه انکار میکنند؟ عرضکرد میگویند: فرشتگان علیه السلام از شیاطین بیشترند. فرمود: راست گفتی ولی آنچه میگویم خوب بفهم:
در هر روز و هر شب تمام جن و شیاطین، پیشوایان گمراهی را زیارت میکنند و بشماره ایشان فرشتگان هم پیشوای هدایت را زیارت میکنند، تا آنکه شب قدر فرا رسد و فرشتگان در آن شب بسوی ولی امر (امام زمان) فرود آیند، خدای عز و جل- بشماره آنها از شیاطین خلق کند- یا فرمود: آماده کند- سپس ایشان رئیس گمراهی را زیارت کنند و برایش دروغ پردازی کنند، تا چون صبح شود، او هم بگوید چنین و چنان دیدم، اگر او از صاحب الامر در این باره بپرسد، باو میفرماید که: شیطانی را دیدی که بتو
چنین و چنان خبر داد تا آنجا که آن موضوع را بخوبی برایش شرح دهد و او را از گمراهیش آگاه سازد.
بخدا سوگند کسی که شب قدر را باور دارد میداند که آن شب مخصوص ماست، زیرا چون وفات پیغمبر صلّی اللَّه علیه و آله رسید، در باره علی علیه السلام (بامتش) فرمود: ولی و سرپرست شما پس از من این علی است، اگر از او اطاعت کنید، بهدایت رسید، اما کسی که بشب قدر ایمان ندارد، منکر است (امامت ما را و اختصاص شب قدر را بما) و کسی که بشب قدر ایمان دارد و با ما هم رأی نیست (آن را مختص ما نمیداند) در راستگوئی راهی ندارد، جز اینکه بگوید: آن شب مختص بماست، و هر که نگوید دروغگوست، زیرا خدای- عز و جل- بزرگتر از آنست که آن امر بزرگ را توسط جبرئیل و فرشتگان بسوی کافر فاسقی فرو فرستد و اگر بگوید: بخلیفه گمراهی [بخلیفه پیشوای او] نازل میکند، گفتارشان یاوه و بیارزش است و اگر بگوید: بهیچ کس نازل نمیشود، ممکن نیست که چیزی بسوی هیچ چیز نازل شود و اگر بگویند- و خواهند گفت- شب قدر حقیقت ندارد، بگمراهی دوری افتادهاند.
محمدعلی اردکانی, تحفة الأولیاء( ترجمه أصول کافی) - جلد ۱, ۸۰۳
و راوی گفت که: امام محمد باقر علیه السلام فرمود که: «هر آینه میبینید کسانی را که خدای عزّوجلّ ایشان را مبعوث گردانیده برای بدبختی بر اهل ضلالت از لشکرهای شیاطین و ارواح ایشان، که بیشترند از آنچه میبینید، با خلیفه خدا که خدا او را مبعوث گردانیده از برای عدل و داد و صواب، که ظلم و خطا از او سر نزند از فرشتگان».
به آن حضرت عرض شد که: یا ابا جعفر، چگونه چیزی بیشتر از فرشتگان میباشد؟
فرمود: «چنانچه خدای عزّوجلّ خواسته». سائل عرض کرد که: یا اباجعفر، اگر من، بعضی از شیعیان را به این حدیث، حدیث کنم، هر آینه آن را انکار مینمایند. حضرت فرمود که: «چگونه این را انکار میکنند؟» عرض کرد که: میگویند که: فرشتگان، از شیاطین بیشترند.
حضرت فرمود: «راست گفتی. بفهم از من آنچه را که میگویم. به درستی که هیچ روز و شبی نیست، مگر آنکه همه جنّیان و شیاطین، پیشوایان ضلالت را زیارت و دیدن میکنند و به شماره ایشان از فرشتگان پیشوای هدایت را زیارت میکنند، تا آنکه چون شب قدر بیاید، پس فرشتگان یا بعضی از ایشان در آن شب به سوی ولیّ امر (که امام است)، فرود آیند، خدا خلق کند، یا آنکه آن حضرت فرمود که: خدای عزّوجلّ مقدّر گرداند از شیاطین، به شماره فرشتگان، بعد از آن ولیّ ضلالت را زیارت کنند و انواع دروغ به نزد او آورند، و او را به آنها رهنمایی کنند تا آنکه شاید که این صاحب ضلالت، صبح میکند و میگوید که: چنین و چنین دیدم.
پس اگر از ولیّ امر از آنچه شیاطین به نزد او آوردهاند، سؤال کند، هر آینه به او میگوید که:
تو شیطانی را دیدهای که تو را به چنین و چنین خبر داده، تا آنکه بیان کند برای او بیانیکه کافی باشد و او را اعلام کند به آن گمراهی که ولّی ضلالت به آن قرار و استقرار دارد. و به خدا سوگند، که هر که به شب قدر، تصدیق کند، باید که بداند، یا میداند که آن شب، از برای ما و مخصوص ما است؛ به جهت فرموده رسول خدا صلی الله علیه و آله به علی علیه السلام در هنگامی که وفاتش نزدیک شد. که: این ولیّ و صاحب اختیار شما است بعد از من. پس اگر او را اطاعت کنید، راه راست یابید، ولیکن هر که به آنچه در شب قدر است ایمان نیاورد، انکار خواهد کرد، و هر که ایمان آورد به شب قدر، از کسانی که بر غیر اعتقاد ما هستند، جایز نیست که در ایمان تصدیق او کنند، مگر آنکه اعتقاد کند که آن شب از برای ما است و هر که به آن قائل نباشد، دروغگوست.
به درستی که خدای عزوجل از این بزرگتر است که امر را به ارواح و فرشتگان، به سوی کافر فاسقی فرود آورد. پس اگر بگوید به سوی خلیفه فرود میآید، آنچه خلیفه بر آن استقرار دارد از امور ریاست، همین گفته ایشان چیزی نیست که جواب داشته باشد (و لهذا حضرت نفی شیئیت از آن فرموده، جواب از آن نفرمود). پس اگر بگویند که: چنان نیست که به سوی کسی فرود آید، پس ممکن نیست که چیزی فرود آید به سوی هیچ، که چیزی نباشد. و اگر از رهگذر بیفکری این را بگویند، زود باشد که قائل و معترف شوند که: اینکه گفتهاند هیچ نیست، پس به حقیقت که گمراه شدهاند؛ گمراهی دوری».