الکافی (ط - الاسلامیه) - جلد ۱، حدیث ۹۶۳

حدیث امام محمّد باقر (ع) درباره امامت عامه

روایت شده از امام محمّد باقر عليه السلام

سند
محمد بن يحيي عن احمد بن محمد بن عيسي عن الحسن بن محبوب عن عمرو بن ثابت عن جابر قال :

سَأَلْتُ‏ أَبَا جَعْفَرٍ ع‏ عَنْ قَوْلِ اَللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ وَ مِنَ اَلنََّاسِ مَنْ يَتَّخِذُ مِنْ دُونِ اَللََّهِ أَنْدََاداً يُحِبُّونَهُمْ كَحُبِّ اَللََّهِ‏ قَالَ هُمْ وَ اَللَّهِ أَوْلِيَاءُ فُلاَنٍ وَ فُلاَنٍ‏ اِتَّخَذُوهُمْ أَئِمَّةً دُونَ اَلْإِمَامِ اَلَّذِي جَعَلَهُ اَللَّهُ لِلنَّاسِ إِمَاماً فَلِذَلِكَ قَالَ‏ وَ لَوْ يَرَى اَلَّذِينَ ظَلَمُوا إِذْ يَرَوْنَ اَلْعَذََابَ أَنَّ اَلْقُوَّةَ لِلََّهِ جَمِيعاً وَ أَنَّ اَللََّهَ شَدِيدُ اَلْعَذََابِ `إِذْ تَبَرَّأَ اَلَّذِينَ اُتُّبِعُوا مِنَ اَلَّذِينَ اِتَّبَعُوا وَ رَأَوُا اَلْعَذََابَ وَ تَقَطَّعَتْ بِهِمُ اَلْأَسْبََابُ `وَ قََالَ اَلَّذِينَ اِتَّبَعُوا لَوْ أَنَّ لَنََا كَرَّةً فَنَتَبَرَّأَ مِنْهُمْ‏ كَمََا تَبَرَّؤُا مِنََّا كَذََلِكَ يُرِيهِمُ اَللََّهُ‏ أَعْمََالَهُمْ حَسَرََاتٍ عَلَيْهِمْ‏ وَ مََا هُمْ بِخََارِجِينَ مِنَ‏ اَلنََّارِ ثُمَّ قَالَ‏ أَبُو جَعْفَرٍ ع‏ هُمْ وَ اَللَّهِ يَا جَابِرُ أَئِمَّةُ اَلظَّلَمَةِ وَ أَشْيَاعُهُمْ‏

ترجمه
کمره ای, اصول کافی ترجمه کمره ای جلد ۳, ۳۱ جابر گوید: از امام باقر (ع) پرسیدم از قول خدا عز و جل (۱۶۰ سوره بقره): «و برخی مردم کسانیند که در برابر خدا همتاها بگیرند و چون خدا آنها را دوست دارند»، فرمود: آنان به خدا اولیاء فلان و فلانند که آنها را امام خود دانند در برابر امامی که خدا او را برای مردم امام ساخته است و از این جهت خدا فرموده است: (در دنبال آن) «اگر ببینی آن کسانی را که ستم کردند گاهی که عذاب بینند و دانند که همه توانائی از خدا است و به راستی خدا سخت شکنجه است‏ (۱۶۱) آنگاه که پیشوایانی متبوع از کسانی که پیروی آنها کرده‏اند بیزاری جویند و عذاب را به چشم خود بینند و وسائل ارتباط میان آنها بگسلد (۱۶۲) و آنها که پیرو بودند بگویند ای کاش ما را برگشتی بود (به دنیا) تا از آنها بیزاری می‏جستیم چنانچه از ما بیزاری جستند، همچنین خدا کردارشان را مایه افسوس آنان به آنها بنماید و آنها از آتش بیرون نشوند» سپس امام باقر (ع) فرمود: ای جابر، به خدا آنها پیشوایان ستمکار و پیروان آنها باشند. مصطفوی‏, اصول کافی ترجمه مصطفوی جلد ۲, ۲۰۲ جابر گوید: از امام باقر علیه السلام راجع بقول خدای عز و جل «بعضی از مردم سوای خدا همتاها (مانند بت و گاو و سایر معبودهای باطل) گیرند و آنها را چون خدا دوست دارند- ۱۶۴ سوره ۲-» پرسیدم، فرمود: ایشان بخدا اولیاء فلان و فلانند که آنها را پیشوای خود گرفتند، نه آن امامی را که‏ خدا پیشوای مردم قرار داده. بدین جهت خدا فرموده است: «کاش آن کسان که ستم میکنند میدانستند که وقتی عذاب را مشاهده کنند، توانائی یکسره برای خداست و عذاب خدا بسیار سخت است، زمانی که پیشوایان از پیروان بیزاری جویند و عذاب را ببینند و روابطشان قطع شود* و پیروان گویند: ای کاش برای ما باز گشتی بود تا از آنها بیزار میشدیم، چنان که از ما بیزار شدند، این چنین خدا اعمالشان را بآنها مایه افسوس و پشیمانیها نشان میدهد، و ایشان از آتش بیرون نشوند- ۱۶۵ تا ۱۶۷ سوره ۲-» امام باقر علیه السلام فرمود: ای جابر! ایشان بخدا پیشوایان ستمگران و پیروان ایشانند. محمدعلی اردکانی, تحفة الأولیاء( ترجمه أصول کافی) - جلد ۲, ۲۹۳ محمد بن یحیی، از احمد بن محمد بن عیسی، از حسن بن محبوب، از عمرو بن ثابت، از جابر روایت کرده است که گفت: امام محمدباقر علیه السلام را سؤال کردم از قول خدای عزّوجلّ: «وَ مِنَ النَّاسِ مَنْ یَتَّخِذُ مِنْ دُونِ اللَّهِ أَنْداداً یُحِبُّونَهُمْ کَحُبِّ اللَّهِ» «۱»، یعنی: «و از جمله مردمان کسانی هستند که فرا می‏گیرند از غیر خدا همتایان و شریکانی را که دوست می‏دارند ایشان را چون دوست داشتن خدا». و حضرت فرمود: «به خدا سوگند که ایشان دوستان فلان و فلان‏اند ... که ایشان را امامان فرا گرفتند، غیر از امامی که خدا او را برای مردم امام قرار داده. پس، به این جهت فرموده که: «وَ لَوْ یَرَی الَّذِینَ ظَلَمُوا إِذْ یَرَوْنَ الْعَذابَ أَنَّ الْقُوَّةَ لِلَّهِ جَمِیعاً وَ أَنَّ اللَّهَ شَدِیدُ الْعَذابِ* إِذْ تَبَرَّأَ الَّذِینَ اتُّبِعُوا مِنَ الَّذِینَ اتَّبَعُوا وَ رَأَوُا الْعَذابَ وَ تَقَطَّعَتْ بِهِمُ الْأَسْبابُ* وَ قالَ الَّذِینَ اتَّبَعُوا لَوْ أَنَّ لَنا کَرَّةً فَنَتَبَرَّأَ مِنْهُمْ کَما تَبَرَّؤُا مِنَّا کَذلِکَ یُرِیهِمُ اللَّهُ أَعْمالَهُمْ حَسَراتٍ عَلَیْهِمْ وَ ما هُمْ بِخارِجِینَ مِنَ النَّارِ» «۲»، یعنی: و اگر به ببینند و بدانند آنها که ستم کرده‏اند در هنگامی که می‏بینند معاینه عذاب جهنم را آن‏که همه قوت و توانایی، خدای راست، و این را نیز بدانند که خدا، سخت عذاب است (هر آینه بدانند مضرت ستم کردن را و حسرت و ندامت ایشان، بر وجهی باشد که به وصف در نیاید)، وقتی که بیزاری جویند و دوری کنند آنان که پیروی شده‏اند از آنان که پیروی کرده‏اند. و در حالتی که ببینند این پیشوایان و پیروان، عذاب خدا را و حال آن‏که بریده شده است به ایشان سبب‏ها و رابطه‏ها (که در دنیا با یکدیگر داشتند، چون خویشی و دوستی) و گویند آنها که پیروی نموده‏اند: کاشکی ما و ایشان را بازگشتی می‏بود به سوی دنیا، پس بیزاری می‏جستیم از ایشان؛ چنانچه بیزاری جستند از ما. همچنین که خدا می‏نماید به ایشان در آن روز، این امر فظیع را، می‏نماید خدا به ایشان کردارهای ایشان را پشیمانی‏ها (که بر ایشان رد کند و قبول‏ __________________________________________________ (۱). بقره، ۱۶۵. (۲). بقره، ۱۶۵- ۱۶۷. نفرماید) و نیستند ایشان بیرون آیندگان از آتش جهنّم و همیشه در آن باشند». بعد از آن، حضرت باقر- صلوات اللَّه علیه- فرمود: «ای جابر، به خدا سوگند، که ایشان امامان گروه ظالمان و شیعیان ایشانند».

راویان

موضوعات