→ الکافی (ط - الاسلامیه) - جلد ۱، حدیث ۹۶۷
حدیث امام جعفر صادق (ع) در کتاب الکافي جلد ۱ کِتَابُ الْحُجَّة بَابٌ فِيمَنْ دَانَ اللَّهَ عَزَّ وَ جَلَّ بِغَيْرِ إِمَامٍ مِنَ اللَّهِ جَلَّ جَلَالُه
کتاب الحجة · روایت شده از امام جعفر صادق عليه السلام
سند
عده من اصحابنا عن احمد بن محمد بن عيسي عن ابن محبوب عن عبد العزيز العبدي عن عبد الله بن ابي يعفور قال :
قُلْتُ لِأَبِي عَبْدِ اَللَّهِ ع إِنِّي أُخَالِطُ اَلنَّاسَ فَيَكْثُرُ عَجَبِي مِنْ أَقْوَامٍ لاَ يَتَوَلَّوْنَكُمْ وَ يَتَوَلَّوْنَ فُلاَناً وَ فُلاَناً لَهُمْ أَمَانَةٌ وَ صِدْقٌ وَ وَفَاءٌ وَ أَقْوَامٌ يَتَوَلَّوْنَكُمْ لَيْسَ لَهُمْ تِلْكَ اَلْأَمَانَةُ وَ لاَ اَلْوَفَاءُ وَ اَلصِّدْقُ قَالَ فَاسْتَوَى أَبُو عَبْدِ اَللَّهِ ع جَالِساً فَأَقْبَلَ عَلَيَّ كَالْغَضْبَانِ ثُمَّ قَالَ لاَ دِينَ لِمَنْ دَانَ اَللَّهَ بِوَلاَيَةِ إِمَامٍ جَائِرٍ لَيْسَ مِنَ اَللَّهِ وَ لاَ عَتْبَ عَلَى مَنْ دَانَ بِوَلاَيَةِ إِمَامٍ عَادِلٍ مِنَ اَللَّهِ قُلْتُ لاَ دِينَ لِأُولَئِكَ وَ لاَ عَتْبَ عَلَى هَؤُلاَءِ قَالَ نَعَمْ لاَ دِينَ لِأُولَئِكَ وَ لاَ عَتْبَ عَلَى هَؤُلاَءِ ثُمَّ قَالَ أَ لاَ تَسْمَعُ لِقَوْلِ اَللَّهِ عَزَّ وَ جَلَ اَللََّهُ وَلِيُّ اَلَّذِينَ آمَنُوا يُخْرِجُهُمْ مِنَ اَلظُّلُمََاتِ إِلَى اَلنُّورِ يَعْنِي مِنْ ظُلُمَاتِ اَلذُّنُوبِ إِلَى نُورِ اَلتَّوْبَةِ وَ اَلْمَغْفِرَةِ لِوَلاَيَتِهِمْ كُلَّ إِمَامٍ عَادِلٍ مِنَ اَللَّهِ وَ قَالَ وَ اَلَّذِينَ كَفَرُوا أَوْلِيََاؤُهُمُ اَلطََّاغُوتُ يُخْرِجُونَهُمْ مِنَ اَلنُّورِ إِلَى اَلظُّلُمََاتِ إِنَّمَا عَنَى بِهَذَا أَنَّهُمْ كَانُوا عَلَى نُورِ اَلْإِسْلاَمِ فَلَمَّا أَنْ تَوَلَّوْا كُلَّ إِمَامٍ جَائِرٍ لَيْسَ مِنَ اَللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ خَرَجُوا بِوَلاَيَتِهِمْ إِيَّاهُ مِنْ نُورِ اَلْإِسْلاَمِ إِلَى ظُلُمَاتِ اَلْكُفْرِ فَأَوْجَبَ اَللَّهُ لَهُمُ اَلنَّارَ مَعَ اَلْكُفَّارِ فَ أُولََئِكَ أَصْحََابُ اَلنََّارِ هُمْ فِيهََا خََالِدُونَ
ترجمه
کمره ای, اصول کافی ترجمه کمره ای جلد ۳, ۳۷
ابن ابی یعفور گوید: به امام صادق (ع) گفتم: من با مردم آمیزش کنم و بسیار شگفتم از مردمانی که پیرو و دوست شما نباشند و به دنبال فلان، و فلان افتند، با این که خود امانت دار و راستگو و با وفایند و در شگفتم از مردمی که پیرو و دوست شمایند و آن درجه از امانت و راستی و وفاداری را ندارند، گوید: امام آماده نشست و به من رو کرد مانند مرد خشم آلود و سپس فرمود: کسی که به وسیله پیروی امام جائر که از طرف خدا نیست برای خدا دینداری کند، اصلًا دین ندارد و کسی که پیرو و دوست امام عادل از طرف خدا باشد گلهای از او نشاید.
من گفتم: نه آنان دین دارند و نه اینان گله را شایند؟، فرمود: آری نه آنان دین دارند و نه اینان گله را شایند. سپس فرمود:
مگر گوش نمیدهی به قول خدا عز و جل (۲۵۷ سوره بقره): «خدا ولیّ آن کسانی است که گرویدند، از تیرگیها آنها را برآرد و در روشنی در آرد» یعنی از تیرگی گناهان به روشنی توبه و باز گشت و آمرزش، برای پیرویشان از هر امام عادل منصوب از طرف خدا، و فرمود: «و آن کسانی که کافرند، دوستانشان شیطان سرکش هستند و از روشنی برآرندشان و در تیرگیها در آرندشان» همانا مقصود این است که در پرتو نور اسلام بودند و چون به امامان جائر و ستمکار گرائیدند که از طرف خدا عز و جل نبودند به وسیله پیروی آنان از نور مسلمانی بیرون شدند و به درون تیرگیهای کفر و خدا آنها را مستحق دوزخ ساخت به همراه کفّار و «آنان یاران
دوزخند و هم در آن جاوید بمانند».
مصطفوی, اصول کافی ترجمه مصطفوی جلد ۲, ۲۰۵
عبد اللَّه بن ابی یعفور گوید: بامام صادق علیه السلام عرضکردم: من که با مردم آمیزش دارم بسیار تعجب میکنم از مردمی که از شما پیروی نمیکنند و بدنبال فلان و فلان میروند ولی امین و راستگو و با وفایند، و مردمی هستند که بدنبال شمایند، ولی امانت و وفاء و راستگوئی آنها را ندارند.
امام صادق علیه السلام راست نشست و مانند خشمناکی بمن متوجه شد، سپس فرمود: هر که خدا را با پیروی از امام ستمگری که از جانب خدا نیست دینداری کند، دین ندارد و سرزنش نیست بر کسی که با پیروی از امام عادل از جانب خدا دینداری کند، عرضکردم: آنها دین ندارند و بر اینها سرزنشی نیست؟!! فرمود: آری آنها دین ندارند و بر اینها سرزنشی نیست، سپس فرمود: مگر قول خدای عز و جل را نمیشنوی؟ «خدا کارساز کسانیست که ایمان آوردهاند و از ظلمات بنورشان میبرد- ۲۵۷ سوره ۲-» یعنی از ظلمات گناهان بنور توبه و آمرزششان میبرد، بواسطه پیرویشان از هر امام عادلی که از جانب خداست. و باز فرموده است: «و کسانی که کافر شدهاند کار سازشان طغیانگران سرکشند که از نور بظلمتشان میبرند» مقصود از این آیه اینست که آنها نور اسلام داشتند، ولی چون از هر امام ستمگری که از جانب خدا نبود پیروی کردند، بواسطه پیروی او از نور اسلام بظلمات کفر گرائیدند، سپس خدا برای ایشان همراه بودن با کفار را در دوزخ واجب ساخت «آنها دوزخیانند و در آن جاودان باشند».
محمدعلی اردکانی, تحفة الأولیاء( ترجمه أصول کافی) - جلد ۲, ۲۹۷
چند نفر از اصحاب ما روایت کردهاند از احمد بن محمد بن عیسی، از ابن محبوب، از عبدالعزیز عبدی، از عبداللَّه بن ابی یعفور که گفت: به خدمت امام جعفر صادق علیه السلام عرض کردم که: من با مردم آمیزش و معاشرت میکنم، و تعجب من بسیار میشود از گروهی چند که شما را دوست نمیدارند، و فلانی و فلانی را دوست میدارند، و ایشان را امانت و راستگویی و وفاست، و گروهی چند که شما را دوست میدارند، ایشان را این امانت و وفا و راستگویی نیست. راوی میگوید که: حضرت صادق علیه السلام درست نشست و رو به من آورد مانند کسی که خشمناک باشد، و فرمود که: «هر که خدا را عبادت کند با دوستی امام جوری که از جانب خدا نیست، دین ندارد. و هر که دینداری کند با دوستی امام عادلی که از جانب خدا باشد، عتابی بر او نیست». عرض کردم که: گروهی که دوستی امام جور دارند دین ندارند و جماعتی که دوستی امام عادل دارند، عتاب ندارند؟
فرمود: «آری، آن گروه دین ندارند، و این گروه عتاب ندارند». بعد از آن فرمود که: «آیا گوش نمیدهی به فرموده خدای عزّوجلّ: «اللَّهُ وَلِیُّ الَّذِینَ آمَنُوا یُخْرِجُهُمْ مِنَ الظُّلُماتِ إِلَی النُّورِ»» و حضرت فرمود: «یعنی: خدا مؤمنان را بیرون میبرد از تاریکیهای گناهان به سوی نور توبه و آمرزش، به جهت دوستی ایشان با هر امام عادلی که از جانب خدای عزّوجلّ باشد.
و فرموده است که: «وَ الَّذِینَ کَفَرُوا أَوْلِیاؤُهُمُ الطَّاغُوتُ یُخْرِجُونَهُمْ مِنَ النُّورِ إِلَی الظُّلُماتِ»» و فرمود که: «جز این نیست که به این، قصد فرموده که ایشان بر نور اسلام بودند، و چون دوستی کردند با هر امام جوری که از جانب خدا نیست، به سبب دوستی ایشان، با او بیرون رفتند از نور اسلام به سوی تاریکیهای کفر، و به این علت، خدا آتش جهنم را از برای ایشان واجب گردانید با کافران، « [ف] أُولئِکَ أَصْحابُ النَّارِ هُمْ فِیها خالِدُونَ» «۱»». (این اقتباس است از آیه و آیه، نیست؛ زیرا که آیه، فا ندارد). __________________________________________________
(۱). بقره، ۲۵۷.
راویان