→ الکافی (ط - الاسلامیه) - جلد ۲، حدیث ۱۴۹۸
حدیث حضرت محمد (ص) در کتاب الکافي جلد ۲ کتاب الإيمان و الکفر بَابُ مَنْ يَهُمُّ بِالْحَسَنَةِ أَوْ السَّيِّئَة
کتاب الإيمان و الکفر · روایت شده از حضرت محمد صلی الله علیه و آله
سند
محمد بن يحيي عن احمد بن محمد بن عيسي عن علي بن الحكم عن فضل بن عثمان المرادي قال سمعت ابا عبد الله ع يقول قال رسول الله ص :
أَرْبَعٌ مَنْ كُنَّ فِيهِ لَمْ يَهْلِكْ عَلَى اَللَّهِ بَعْدَهُنَّ إِلاَّ هَالِكٌ يَهُمُّ اَلْعَبْدُ بِالْحَسَنَةِ فَيَعْمَلُهَا فَإِنْ هُوَ لَمْ يَعْمَلْهَا كَتَبَ اَللَّهُ لَهُ حَسَنَةً بِحُسْنِ نِيَّتِهِ وَ إِنْ هُوَ عَمِلَهَا كَتَبَ اَللَّهُ لَهُ عَشْراً وَ يَهُمُّ بِالسَّيِّئَةِ أَنْ يَعْمَلَهَا فَإِنْ لَمْ يَعْمَلْهَا لَمْ يُكْتَبْ عَلَيْهِ شَيْءٌ وَ إِنْ هُوَ عَمِلَهَا أُجِّلَ سَبْعَ سَاعَاتٍ وَ قَالَ صَاحِبُ اَلْحَسَنَاتِ لِصَاحِبِ اَلسَّيِّئَاتِ وَ هُوَ صَاحِبُ اَلشِّمَالِ لاَ تَعْجَلْ عَسَى أَنْ يُتْبِعَهَا بِحَسَنَةٍ تَمْحُوهَا فَإِنَّ اَللَّهَ عَزَّ وَ جَلَّ يَقُولُ إِنَّ اَلْحَسَنََاتِ يُذْهِبْنَ اَلسَّيِّئََاتِ أَوِ اَلاِسْتِغْفَارِ فَإِنْ هُوَ قَالَ أَسْتَغْفِرُ اَللَّهَ اَلَّذِي لاَ إِلَهَ إِلاَّ هُوَ عَالِمَ اَلْغَيْبِ وَ اَلشَّهَادَةِ اَلْعَزِيزَ اَلْحَكِيمَ اَلْغَفُورَ اَلرَّحِيمَ ذَا اَلْجَلاَلِ وَ اَلْإِكْرَامِ وَ أَتُوبُ إِلَيْهِ لَمْ يُكْتَبْ عَلَيْهِ شَيْءٌ وَ إِنْ مَضَتْ سَبْعُ سَاعَاتٍ وَ لَمْ يُتْبِعْهَا بِحَسَنَةٍ وَ اِسْتِغْفَارٍ قَالَ صَاحِبُ اَلْحَسَنَاتِ لِصَاحِبِ اَلسَّيِّئَاتِ اُكْتُبْ عَلَى اَلشَّقِيِّ اَلْمَحْرُومِ
ترجمه
کمره ای, اصول کافی ترجمه کمره ای جلد ۵, ۵۰۷
از فضل بن عثمان مرادی، گوید: شنیدم امام صادق (ع) میفرمود که: رسول خدا (ص) فرموده است: چهار خصلت است که: در هر که باشند، موجب نجاتند و پس از آنها هلاک نباشد جز آنکه سزای هلاکت را باید بندهای قصد کار خیر کند و آن را انجام دهد، اگر آن را هم نکند، خدا برایش بر اثر حسنِ نیّت حسنهای نویسد و اگر آن را به جا آرد، خدا برایش ده حسنه نویسد، و قصد کار بد کند اگر آن را نکند چیزی بر او نوشته نشود و اگر بد را کند هفت ساعت مهلتش دهند و فرشته کاتب حسنات به فرشته سیّئات که بر دست چپ است گوید: شتاب مکن، بسا باشد که دنبال آن، کار خیری کند که آن را محو سازد زیرا خدا عز و جل (۱۱۵ سوره هود): «به راستی حسنات سیئات را ببرند» یا آنکه استغفار کند و آمرزش خواهد و اگر او در دنبال آن گناه بگوید: «از آن خدا آمرزش خواهم که نیست معبود شایستهای جز او دانای نهان است و عیان، عزیز و حکیم، آمرزنده است و مهربان صاحب جلال است و اکرام و به سوی او باز گردم» بر او چیزی نوشته و اگر هفت ساعت بگذرد و حسنهای دنبالش نیاورد و استغفار هم نکند، کاتب حسنات به کاتب سیّئات گوید: بنویس گناه را بر این بدبخت محروم.
مصطفوی, اصول کافی ترجمه مصطفوی جلد ۴, ۱۶۳
فضل بن عثمان مرادی گوید: از حضرت صادق علیه السّلام شنیدم که رسول خدا (ص) فرمود:
چهار خصلت است که در هر که باشد (هنگام) ورود به (پیشگاه) خداوند پس از آنها هلاک نگردد مگر آنکه سزاوار هلاکت باشد: بنده آهنگ کار خوب کند که آن را انجام دهد، که اگر آن را نکند یک حسنه خداوند برای او بنویسد بخاطر حسن نیت او، و اگر آن را بکند خداوند برایش ده حسنه بنویسد، و بنده آهنگ کار بد کند که آن را انجام دهد، پس اگر انجام ندهد چیزی بر او نوشته نشود و اگر بجا آورد تا هفت ساعت مهلتش دهند، و فرشته موکل حسنات بفرشته موکل سیئات که در طرف چپ است گوید: شتاب مکن شاید دنبال آن (کار بد) کار خوبی کند که آن را محو سازد (و از بین ببرد) زیرا خدای عز و جل فرماید: «همانا کارهای خوب کارهای بد را ببرند» (سوره هود آیه ۱۱۴) و یا آنکه آمرزش خواهد و استغفار کند پس اگر گوید:
«استغفر اللَّه الذی لا اله الا هو، عالم الغیب و الشهادة العزیز الحکیم الغفور الرحیم ذو الجلال و الاکرام و اتوب الیه»
چیزی بر او نوشته نشود، و اگر هفت ساعت بگذرد و دنبالش حسنهای نیاورد (و کار نیکی نکند) و استغفار هم نکند فرشته حسنات بفرشته سیئات گوید:
بنویس (گناه را) بر این بدبخت محروم (از خیر).
محمدعلی اردکانی, تحفة الأولیاء( ترجمه أصول کافی) - جلد ۴, ۲۲۱
محمد بن یحیی، از احمد بن محمد بن عیسی، از علی بن حکم، از فضیل بن عثمان مرادی روایت کرده است که گفت: شنیدم از امام جعفر صادق علیه السلام که میفرمود: «رسول خدا صلی الله علیه و آله فرمود که: چهار خصلت است که هر که آنها در او باشد، بعد از آنها، بر خدا هلاک نشود، و مستحقّ عذاب آن جناب نگردد، و مگر کسی که هالک و بسی شقی و بدبخت باشد. و آنها، این است که:بنده قصد میکند که حسنه را به عمل آورد، پس اگر آن بنده آن را به عمل نیاورد، خدا به قصد نیکش، یک حسنه از برایش بنویسد، و اگر آن بنده آن را به عمل آورد، خدای عز و جل ده حسنه از برایش بنویسد، و قصد میکند که سیّئه را به عمل آورد، پس اگر آن را به عمل نیاورد، چیزی بر او نوشته نشود، و اگر آن بنده آن را به عمل آورد، هفت ساعت مهلت داده شود، و فرشتهای که نویسنده حسنات است، میگوید- به فرشتهای که نویسنده گناهان است، و آن فرشتهای است که در جانب چپ او است- که: شتاب مکن، شاید که حسنهای را در پی این گناه در آورد، که این را محو و نابود کند؛ زیرا که خدای عز و جل میفرماید که: «إِنَّ الْحَسَناتِ یُذْهِبْنَ السَّیِّئاتِ» «۱»؛ یعنی: «به درستی که نیکوییها میبرد بدیها را، و آنها را نیست و نابود میگرداند». یا شاید که طلب آمرزش کند. پس اگر بگوید که: «أَسْتَغْفِرُ اللَّهَ الذَّی لاالهَ الّا هُوَ عالِمُ الغَیْبِ وَالشَّهادَةِ العَزیزُ الْحَکیمُ الْغَفُورُ الرَّحیمَ ذُوالْجَلالِ وَالْاکْرامِ وَ أَتُوبُ الَیْهِ» بر او چیزی نوشته نشود. و اگر هفت ساعت بگذرد و حسنه و استغفاری را در پی آن در نیاورد، صاحب حسنات به صاحب سیّئات گوید که: بنویس بر این بدبختی که از هر خوبی بیبهره و بینصیب شده است».
و ترجمه دعا این است که: «طلب آمرزش میکنم از خدایی که هیچ خدایی نیست، مگر او، که دانای نهان و آشکار است، و صاحب غلبه و عزّت و راستکرداری، و حکمت و آمرزش و مغفرت و مهربانی و رحمت، و خداوند بزرگواری و ملاطفت است، و باز میگردم به سوی او و توبه میکنم».
__________________________________________________
(۱). هود، ۱۱۴.
راویان