حدیث در کتاب الکافي جلد ۲ کِتَابُ الْعِشْرَة بَابُ الدُّعَابَةِ وَ الضَّحِک
کتاب العشرة · روایت شده از امام رضا عليه السلام
سند
محمد بن يحيي عن احمد بن محمد بن عيسي عن معمر بن خلاد قال :
سَأَلْتُ أَبَا اَلْحَسَنِ ع فَقُلْتُ جُعِلْتُ فِدَاكَ اَلرَّجُلُ يَكُونُ مَعَ اَلْقَوْمِ فَيَجْرِي بَيْنَهُمْ كَلاَمٌ يَمْزَحُونَ وَ يَضْحَكُونَ فَقَالَ لاَ بَأْسَ مَا لَمْ يَكُنْ فَظَنَنْتُ أَنَّهُ عَنَى اَلْفُحْشَ ثُمَّ قَالَ إِنَ رَسُولَ اَللَّهِ ص كَانَ يَأْتِيهِ اَلْأَعْرَابِيُّ فَيُهْدِي لَهُ اَلْهَدِيَّةَ ثُمَّ يَقُولُ مَكَانَهُ أَعْطِنَا ثَمَنَ هَدِيَّتِنَا فَيَضْحَكُ رَسُولُ اَللَّهِ ص وَ كَانَ إِذَا اِغْتَمَّ يَقُولُ مَا فَعَلَ اَلْأَعْرَابِيُّ لَيْتَهُ أَتَانَا
ترجمه
کمره ای, اصول کافی ترجمه کمره ای جلد ۶, ۵۶۵
از معمر بن خلاد، گوید: از ابو الحسن (ع) پرسیدم و گفتم: قربانت! مردی با جمعی است و سخنی به میان آرند و شوخی کنند و بخندند؟ فرمود: باکی ندارد تا که نباشد، من گمان کردم مقصود او دشنام است و هرزه گوئی، سپس فرمود: عرب بیابانی نزد رسول
خدا (ص) میآمد و چیزی به عنوان هدیه تقدیم او میکرد و همان جا میگفت: بهای هدیه ما را بده، و رسول خدا (ص) میخندید، و چون غمگین میشد، میفرمود: آن عرب بیابانی چه کرد؟ (چه شد خ) کاش نزد ما میآمد.
مصطفوی, اصول کافی ترجمه مصطفوی جلد ۴, ۴۸۵
معمر بن خلاد گوید: از حضرت رضا علیه السلام پرسیدم: و عرضکردم: قربانت گردم مردی در میان جمعی است و سخنی بمیان آید و آنها شوخی کنند و بخندند؟ فرمود: باکی نیست تا آنجا که نباشد- و گمانم که مقصودش فحش بود- (یعنی در صورتی که بفحش و هرزه گوئی نکشد، و فحش در آن نباشد) سپس فرمود: همانا رسول خدا (ص) این گونه بود که عرب بیابانی نزدش میآمد و هدیهای برایش میآورد و همان جا میگفت: بهای هدیه ما را بده، پس رسول خدا (ص) میخندید، و هر زمان که اندوهگین
میشد میفرمود: آن عرب بیابانی چه شد؟ کاش نزد ما میآمد.
محمدعلی اردکانی, تحفة الأولیاء( ترجمه أصول کافی) - جلد ۴, ۷۵۹
محمد بن یحیی، از احمد بن محمد بن عیسی، از معمّر بن خلّاد روایت کرده است که: امام موسی کاظم علیه السلام را سؤال نمودم و عرض کردم که: فدای تو گردم! مردی با گروهی میباشد. پس در میان ایشان سخنی جاری میشود، مزاح میکنند و میخندند. فرمود: «باکی نیست، مادام که نباشد».
من گمان کردم که آن حضرت فحش را قصد فرمود؛ یعنی مادام که سخن زشتی نباشد. بعد از آن فرمود که: «رسول خدا صلی الله علیه و آله چنان بود که اعرابی به نزد او میآمد و هدیّه از برایش میآورد.
بعد از آن، در همان جا میگفت که: بهای هدیّه ما را به ما بده «۱»، و رسول خدا صلی الله علیه و آله میخندید.
چون اندوهناک میشد، میفرمود که: اعرابی چه کرد؟ کاش او در نزد ما میآمد!» __________________________________________________
(۱). و آنکه در بیان فقره «بهای هدیه ما را به ما بده»، گفته که: یعنی: «تبسّم فرما، و حضرت میخندیدند»، خطاکرده. (مترجم)