الکافی (ط - الاسلامیه) - جلد ۲، حدیث ۶۷

حدیث امام جعفر صادق (ع) در کتاب الکافي جلد ۲ کتاب الإيمان و الکفر‏‏ بَابٌ آخَرُ مِنْهُ وَ فِيهِ أَنَّ الْإِسْلَامَ قَبْلَ الْإِيمَان‏

کتاب الإيمان و الکفر · روایت شده از امام جعفر صادق عليه السلام

سند
علي بن ابراهيم عن العباس بن معروف عن عبد الرحمن بن ابي نجران عن حماد بن عثمان عن عبد الرحيم القصير قال :

كَتَبْتُ مَعَ‏ عَبْدِ اَلْمَلِكِ بْنِ أَعْيَنَ‏ إِلَى‏ أَبِي عَبْدِ اَللَّهِ ع‏ أَسْأَلُهُ عَنِ اَلْإِيمَانِ مَا هُوَ فَكَتَبَ إِلَيَّ مَعَ‏ عَبْدِ اَلْمَلِكِ بْنِ أَعْيَنَ‏ سَأَلْتَ رَحِمَكَ اَللَّهُ عَنِ اَلْإِيمَانِ وَ اَلْإِيمَانُ هُوَ اَلْإِقْرَارُ بِاللِّسَانِ وَ عَقْدٌ فِي اَلْقَلْبِ وَ عَمَلٌ بِالْأَرْكَانِ‏ وَ اَلْإِيمَانُ بَعْضُهُ مِنْ بَعْضٍ‏ وَ هُوَ دَارٌ وَ كَذَلِكَ‏ اَلْإِسْلاَمُ‏ دَارٌ وَ اَلْكُفْرُ دَارٌ فَقَدْ يَكُونُ اَلْعَبْدُ مُسْلِماً قَبْلَ أَنْ يَكُونَ مُؤْمِناً وَ لاَ يَكُونُ مُؤْمِناً حَتَّى يَكُونَ‏ مُسْلِماً فَالْإِسْلاَمُ‏ قَبْلَ اَلْإِيمَانِ وَ هُوَ يُشَارِكُ اَلْإِيمَانَ فَإِذَا أَتَى اَلْعَبْدُ كَبِيرَةً مِنْ كَبَائِرِ اَلْمَعَاصِي‏ أَوْ صَغِيرَةً مِنْ صَغَائِرِ اَلْمَعَاصِي اَلَّتِي نَهَى اَللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ عَنْهَا كَانَ خَارِجاً مِنَ اَلْإِيمَانِ سَاقِطاً عَنْهُ اِسْمُ اَلْإِيمَانِ وَ ثَابِتاً عَلَيْهِ اِسْمُ‏ اَلْإِسْلاَمِ‏ فَإِنْ تَابَ وَ اِسْتَغْفَرَ عَادَ إِلَى دَارِ اَلْإِيمَانِ وَ لاَ يُخْرِجُهُ إِلَى‏ اَلْكُفْرِ إِلاَّ اَلْجُحُودُ وَ اَلاِسْتِحْلاَلُ‏ أَنْ يَقُولَ لِلْحَلاَلِ هَذَا حَرَامٌ وَ لِلْحَرَامِ هَذَا حَلاَلٌ وَ دَانَ بِذَلِكَ فَعِنْدَهَا يَكُونُ خَارِجاً مِنَ‏ اَلْإِسْلاَمِ‏ وَ اَلْإِيمَانِ دَاخِلاً فِي اَلْكُفْرِ وَ كَانَ بِمَنْزِلَةِ مَنْ دَخَلَ‏ اَلْحَرَمَ‏ ثُمَّ دَخَلَ‏ اَلْكَعْبَةَ وَ أَحْدَثَ فِي‏ اَلْكَعْبَةِ حَدَثاً فَأُخْرِجَ عَنِ‏ اَلْكَعْبَةِ وَ عَنِ‏ اَلْحَرَمِ‏ فَضُرِبَتْ عُنُقُهُ وَ صَارَ إِلَى‏ اَلنَّارِ

ترجمه
کمره ای, اصول کافی ترجمه کمره ای جلد ۴, ۹۱ از عبد الرحیم قصیر، گوید: به همراه عبد الملک بن اعین به امام صادق (ع) نوشتم و از آن حضرت پرسیدم که ایمان چیست؟ در پاسخ من به همراه عبد الملک بن اعین نوشت که:- خدایت رحمت‏ کناد- از ایمان پرسیدی؟ ایمان همان اقرار به زبان و نهادن دل و کردار با اعضاء تن است، ایمان اجزائی دارد بهم پیوسته و وابسته، آن چون خانه‏ای است و همچنین است اسلام خانمانی است و کفر هم خانمانی، بسا که بنده مسلمان باشد پیش از آنکه مؤمن گردد ولی مؤمن نشود تا مسلمان باشد، اسلام پیش از ایمان است و مقدمه آن است و شریک با ایمان است، چون بنده گناه کبیره کند یا صغیره‏ای که خدا از آن نهی کرده است، از ایمان بیرون است و نام ایمان از او برداشته شود و نام اسلام به او بماند و اگر توبه کرد و آمرزش خواست، به خانمان ایمان برگردد و او را به کفر بیرون نبرد جز انکار و تغییر حلال و حرام که حلال را حرام گوید و حرام را حلال و بدان متدین شود که در این صورت از اسلام و ایمان بیرون است و در کفر اندرون است، و چون کسی است که به حرم در آید و به خانه کعبه بر آید و در خانه کعبه حدثی صادر کند و از خانه کعبه و حرمش بر آرند و گردنش را بزنند و به دوزخ رود. مصطفوی‏, اصول کافی ترجمه مصطفوی جلد ۳, ۴۴ عبد الرحیم قصیر گوید: نامه‏ئی بامام صادق علیه السّلام نوشتم که سؤال کرده بودم: ایمان چیست و توسط عبد الملک بن اعین فرستادم، حضرت نوشت و توسط عبد الملک فرستاد که: از ایمان پرسش کردی- خدایت رحمت کند- ایمان اقرار نمودن بزبان و تصمیم قلبی و عمل نمودن با اعضاء و جوارح است، ایمان اجزائی دارد بهم پیوسته و مانند خانه‏ایست (که سقف و در و دیوارش بهم پیوسته است) همچنین اسلام مانند خانه‏ایست و کفر هم مانند خانه‏ایست. گاهی بنده مسلمان است، پیش از آنکه مؤمن باشد (مسلمان است و هنوز مؤمن نشده) ولی مؤمن نشود، جز آنکه مسلمان باشد، پس اسلام پیش از ایمانست و شریک ایمان، و چون بنده گناه کبیره یا صغیره‏ئی را که خدای عز و جل از آن نهی فرموده مرتکب شود، از ایمان خارج شود، و اسم ایمان از او برداشته و اسم اسلام بر او گذاشته شود، سپس اگر توبه و استغفار کند، بخانه ایمان برگردد و جز انکار و استحلال او را بسوی کفر نبرد، و استحلال اینست که: بچیز حلال بگوید: این حرامست و بچیز حرام بگوید: این حلالست و بآن عقیده پیدا کند، آنگاهست که از اسلام و ایمان خارج گشته و در کفر وارد شود و مانند کسی است که داخل حرم (مسجد الحرام) گشته و سپس داخل کعبه شود و در کعبه حدثی صادر کند، و از کعبه و حرم اخراج گشته و گردنش زده و بدوزخ رفته باشد. محمدعلی اردکانی, تحفة الأولیاء( ترجمه أصول کافی) - جلد ۳, ۷۷ علی بن ابراهیم، از عبّاس بن معروف، از عبدالرحمان بن ابی‏نجران، از حمّاد بن عثمان، از عبدالرّحیم قصیر روایت کرده است که گفت: با عبدالملک بن اعین به خدمت امام جعفر صادق علیه السلام [نامه‏] نوشتیم، و از آن حضرت سؤال کردیم از حقیقت ایمان که آن چیست؟ در جواب من با عبدالملک بن اعین نوشت که «سؤال کردی از ایمان- خدا تو را رحمت کند. و ایمان، اقرار کردن است به زبان و اعتقاد کردن در دل و عمل کردن به اعضا و جوارح. و ایمان، بعضی از آن، از بعضی ناشی می‏شود، و اجزای آن به هم پیوسته است. و ایمان چون خانه است که اجزا دارد، و همچنین اسلام چون خانه است، و کفر نیز چون‏ خانه است؛ پس گاه است که بنده‏ای مسلمان می‏باشد، پیش از آنکه مؤمن باشد، و مؤمن نمی‏باشد، تا آنکه مسلمان باشد؛ پس اسلام پیش از ایمان است، و اسلام با ایمان فی‏الجمله مشارکت می‏کند؛ پس هرگاه بنده‏ای گناه کبیره‏ای از گناهان کبیره، یا گناه صغیره‏ای از گناهان صغیره را که خدای عز و جل از آنها نهی فرموده، به عمل آورد، از ایمان بیرون است و نام ایمان از او ساقط باشد، ولیکن نام اسلام بر او ثابت است؛ پس اگر توبه کند و استغفار نماید، به سوی خانه ایمان برگردد، و چیزی او را به سوی کفر بیرون نمی‏برد، مگر انکار و حلال شمردن آنچه حلال نباشد؛ به اینکه از برای حلال بگوید که این حرام است، و از برای حرام بگوید که این حلال است، و به آن اعتقاد داشته باشد و دینداری کند؛ پس در نزد این عقیده، از دین اسلام و ایمان بیرون و در کفر داخل باشد، و به منزله کسی است که داخل حرم شده باشد، بعد از آن، داخل خانه کعبه شود، و در خانه کعبه حدثی را واقع ساخته باشد؛ پس او را از خانه کعبه و از حرم بیرون می‏کنند، و گردنش را می‏زنند، و به سوی آتش جهنّم باز خواهد گشت».

راویان