→

الکافی (ط - الاسلامیه) - جلد ۲، حدیث ۶۹۲

حدیث امام جعفر صادق (ع) در کتاب الکافي جلد ۲ کتاب الإيمان و الکفر‏‏ بَابُ قَضَاءِ حَاجَةِ الْمُؤْمِن‏

کتاب الإيمان و الکفر · روایت شده از امام جعفر صادق عليه السلام

سند
عده من اصحابنا عن احمد بن محمد بن خالد عن ابيه عن هارون بن الجهم عن اسماعيل بن عمار الصيرفي قال :

قُلْتُ‏ لِأَبِي عَبْدِ اَللَّهِ ع‏ جُعِلْتُ فِدَاكَ اَلْمُؤْمِنُ رَحْمَةٌ عَلَى اَلْمُؤْمِنِ قَالَ نَعَمْ قُلْتُ وَ كَيْفَ ذَاكَ قَالَ أَيُّمَا مُؤْمِنٍ أَتَى أَخَاهُ فِي حَاجَةٍ فَإِنَّمَا ذَلِكَ رَحْمَةٌ مِنَ اَللَّهِ سَاقَهَا إِلَيْهِ وَ سَبَّبَهَا لَهُ فَإِنْ قَضَى حَاجَتَهُ كَانَ قَدْ قَبِلَ اَلرَّحْمَةَ بِقَبُولِهَا وَ إِنْ رَدَّهُ عَنْ حَاجَتِهِ وَ هُوَ يَقْدِرُ عَلَى قَضَائِهَا فَإِنَّمَا رَدَّ عَنْ نَفْسِهِ رَحْمَةً مِنَ اَللَّهِ جَلَّ وَ عَزَّ سَاقَهَا إِلَيْهِ وَ سَبَّبَهَا لَهُ وَ ذَخَرَ اَللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ تِلْكَ اَلرَّحْمَةَ إِلَى‏ يَوْمِ اَلْقِيَامَةِ حَتَّى يَكُونَ اَلْمَرْدُودُ عَنْ حَاجَتِهِ هُوَ اَلْحَاكِمَ فِيهَا إِنْ شَاءَ صَرَفَهَا إِلَى نَفْسِهِ وَ إِنْ شَاءَ صَرَفَهَا إِلَى غَيْرِهِ يَا إِسْمَاعِيلُ‏ فَإِذَا كَانَ‏ يَوْمُ اَلْقِيَامَةِ وَ هُوَ اَلْحَاكِمُ فِي رَحْمَةٍ مِنَ اَللَّهِ قَدْ شُرِعَتْ لَهُ‏ فَإِلَى مَنْ تَرَى يَصْرِفُهَا قُلْتُ لاَ أَظُنُّ يَصْرِفُهَا عَنْ نَفْسِهِ قَالَ لاَ تَظُنَّ وَ لَكِنِ اِسْتَيْقِنْ فَإِنَّهُ لَنْ يَرُدَّهَا عَنْ نَفْسِهِ يَا إِسْمَاعِيلُ‏ مَنْ أَتَاهُ أَخُوهُ فِي حَاجَةٍ يَقْدِرُ عَلَى قَضَائِهَا فَلَمْ يَقْضِهَا لَهُ سَلَّطَ اَللَّهُ عَلَيْهِ شُجَاعاً يَنْهَشُ‏ إِبْهَامَهُ فِي قَبْرِهِ إِلَى‏ يَوْمِ اَلْقِيَامَةِ مَغْفُوراً لَهُ أَوْ مُعَذَّباً

ترجمه
کمره ای, اصول کافی ترجمه کمره ای جلد ۴, ۵۷۵ از اسماعیل بن عمار صیرفی، گوید: من به امام‏ صادق (ع) گفتم: قربانت، مؤمن برای مؤمن رحمت است؟ فرمود: آری، گفتم: چگونه؟ فرمود: هر مؤمنی نزد برادرش برای حاجتی رود، آن رحمتی است که خدا به سوی او کشانیده و برای او فراهم کرده و اگر حاجتش را برآورد، با پذیرش آن، رحمت را پذیرفته، و اگر با قدرت حاجت او را ردّ کند، رحمت خدا عز و جل را از خود ردّ کرده است که بدو کشانده بود و برای او فراهم کرده بود و خدا عز و جل این رحمت را ذخیره کند تا روز قیامت برای آن کسی که حاجت او ردّ شده تا در باره آن قضاوت کند، اگر خواهد آن را به خود برگرداند و اگر خواهد به دیگری رساند، ای اسماعیل، چون روز قیامت شود و او در رحمت خدا حکم گردد که به او اجازه داده شده به نظر تو آن را به که برگرداند؟ گفتم: گمان ندارم آن را از خود برگرداند، فرمود: گمان مدار بلکه یقین داشته باش که آن را هرگز از خود برنگرداند، ای اسماعیل، هر که برادرش در حاجتی که دارد به او مراجعه کرد و او میتواند آن را بر آورد و حاجت او را بر نیاورد، خدا بر او در گورش ماری چیره کند که تا روز رستاخیز انگشت بزرگ او را به دندان خود بگزد و بجود، خواه آمرزیده شود و خواه معذّب گردد. مصطفوی‏, اصول کافی ترجمه مصطفوی جلد ۳, ۲۷۸ اسماعیل بن عمار صیرفی گوید: بامام صادق علیه السلام عرضکردم، قربانت مؤمن برای مؤمن رحمت است؟ فرمود: آری: گفتم: چگونه؟ فرمود: هر مؤمنی که برای حاجتی نزد برادرش رود رحمتی است که خدا آن را بسوی او فرستاده و برایش آماده کرده، پس اگر حاجتش را روا کند، رحمت خدا را پذیرفته و اگر حاجت او را رد کند، با وجود آنکه میتواند برآورد، رحمتی را که خدای جل و عز بسوی او فرستاده و آماده نموده رد کرده است، و خدای عز و جل آن رحمت را تا روز قیامت ذخیره کند تا کسی که از حاجتش رد شده نسبت بآن قضاوت کند، اگر خواهد آن را بخود برگرداند و اگر خواهد بدیگری ارجاع دهد. ای اسماعیل؛ هر گاه او در روز قیامت حاکم شود نسبت برحمتی که از جانب خدا برای او روا گشته، عقیده داری که بچه کسی ارجاعش میدهد؟ عرضکردم گمان ندارم آن را از خود بگرداند، فرمود گمان مبر، بلکه یقین داشته باش که هرگز از خود نگرداند. ای اسماعیل، هر که برای حاجتی نزد برادرش رود که او بتواند روا کند، و روا نکند، خدا در قبر ماری بر او مسلط کند که انگشت ابهامش را تا روز قیامت بگزد، چه آنکه آن میت در قیامت آمرزیده باشد یا معذب (اگر آمرزیده هم باشد، این عذاب بجهت رد کردن حاجت مؤمن است). محمدعلی اردکانی, تحفة الأولیاء( ترجمه أصول کافی) - جلد ۳, ۴۸۹ چند نفر از اصحاب ما روایت کرده‏اند، از احمد بن محمد بن خالد، از پدرش، از هارون بن جهم، از اسماعیل بن عمّار صیرفی که گفت: به خدمت امام جعفر صادق علیه السلام عرض کردم که: فدای تو گردم! آیا مؤمن رحمت است بر مؤمن؟ فرمود: «آری». عرض کردم که: این امر چگونه و به چه کیفیّت است؟ فرمود که: «هر مؤمنی که در باب حاجتی به نزد برادرش آید، جز این نیست که آن رحمتی است از جانب خدا که آن را به جانب او رانده و از برایش آن حاجت را سبب ساخته؛ پس اگر حاجتش را روا کند و کارش را فیصل دهد، آن رحمت را به واسطه قبول کردن آن قبول کرده. و اگر او را رد کند از حاجتی که دارد با آنکه توانایی داشته باشد، جز این نیست که از خود ردّ کرده رحمتی را که از جانب خدای- تعالی- است، که آن جناب آن رحمت را به سوی او رانده و آن را از برایش سبب ساخته. و خدای عز و جل آن رحمت را ذخیره فرماید تا روز قیامت، تا آنکه کسی که از حاجت خویش رد شده و از برایش روا نشده، در آن رحمت حاکم باشد. اگر خواهد، آن را به سوی خود برگرداند و اگر خواهد، به سوی غیر خود صرف نماید. ای اسماعیل! پس هرگاه روز قیامت شود و او حاکم باشد در رحمت خدای عز و جل که از برایش ظاهر و هویدا شده است، به سوی که پنداری که آن را صرف خواهد کرد؟» عرض کردم که: گمان ندارم که آن را از خود صرف کند. فرمود که: «گمان نداری، ولیکن یقین بدان؛ زیرا که آن رحمت را از خود صرف نمی‏کند و به‏ غیر خود نمی‏دهد. ای اسماعیل! هر که برادرش به نزد او آید در پی حاجتی که او بر روا کردن آن حاجت قدرت داشته باشد، و مع‏ذلک آن را از برایش روا نکند، خدا ماری را بر او مسلّط گرداند که انگشت مِهین «۱» او را بگزد در قبرش تا روز قیامت؛ خواه آمرزیده شود و خواه معذّب باشد». __________________________________________________ (۱). یعنی انگشت بزرگ، (شصت).

راویان