براى انسان سه دشمن معنوى شمردهاند: جلوههاى دنيوى، تمايلات نفسانى و وسوسههاى شيطانى. در اين ميان، دنيا و جلوههاى آن همچون کليدى است که با حرکت به يک سوى، در را باز مىکند و با حرکت به سوى ديگر مىبندد، يعنى هم مىتوان از آن بهرهى خوب گرفت و هم مىتوان آن را در راه بد بکار برد. وسوسههاى شيطانى نيز- اگر چه نقشآفرين هستند ولى- انسان را به گناه مجبور نمىکنند، مضافاً بر اينکه، شيطان در دل اولياى خدا راه نفوذ و تسلّطى ندارد؛ امّا دشمن دوم که از همه کارسازتر است، هواها و تمايلات نفسانى است که خطرناکترين دشمن انسان بشمار مىرود. «1»