اسلام هجرت را براى گروهى از مردم واجب کرده است. کسانى که در مناطق کفر و طاغوت زده زندگى مىکنند و گرفتار ستم و خفقانند و رشد و نجات خود را در هجرت مىيابند بايد هجرت کنند؛ ليکن در برابر اين وظيفه، وسوسههايى از درون و بيرون به انسان القا مىشود که در آيات بعد پاسخ اين وسوسهها داده شده است از جمله:
* خطر مرگ. انسان مىگويد: اگر هجرت کنم، ممکن است مرگ به سراغم بيايد. آيهى بعد مىگويد: هر کجا باشيد مرگ را مىچشيد.
* دل کندن از مسکن؛ که براى انسان سخت است و وسوسه مىشود که هجرت نکند، آيه 58 پاسخ مىدهد که بهجاى مسکن دنيا به هجرتکنندگان، غرفههاى بهشتى پاداش مىدهيم.
* سختىهاى هجرت؛ که گاهى مانع هجرت اهل ايمان است. در آيهى 59 مىفرمايد: اين وسوسه را بايد با صبر و توکّل بر خداوند از بين برد.
* تأمين معاش. کسىکه به فکر هجرت است، ممکن است بگويد: هجرت، مرا از درآمد و روزى محروم مىکند. در آيه 60 پاسخ مىدهد: روزىدهنده خداست وحتّى به موجوداتى که قدرت حمل روزى خود را ندارند روزى مىدهد، چه رسد به مهاجرانى که اهل کار و تلاشند.
هجرت، زمينهى پيدايش اخلاص است. کسانى که هجرت نمىکنند و خود را وابسته به فرد، حزب، منطقه، قبيله، امکانات و توقّعات اين و آن مىدانند، خواه ناخواه مسائل منطقهاى، نژادى، قبيلهاى، تنگنظرىهاى برخاسته از حسادتها و رقابتهاى منفى خودىها و بيگانگان، انسان را از اخلاص خارج مىکند، و هجرت به مناطقى که مسائل فوق در آن نيست، بهترين زمينه براى پيدايش اخلاص است.
امام باقر عليه السلام ذيل اين آيه فرمودند: از حاکم فاسق پيروى نکنيد و اگر ترسيديد که آنان سبب فتنه و انحراف در دين شما شوند، هجرت کنيد. «لا تطيعوا اهل الفسق من الملوک فان خفتموهم ان يفتنکم عن دينکم فان ارضى واسعة» «1»
«1». تفسير نورالثقلين.
جلد 7 - صفحه 162