1- دفاع و مقابله به مثل، از حقوق انسانى است. اگر کسى با ما جنگيد ما هم با او مىجنگيم. «قاتِلُوا ... الَّذِينَ يُقاتِلُونَکُمْ»
2- هدف از جنگ در اسلام، گرفتن آب و خاک و يا استعمار و انتقام نيست، بلکه
«1». احزاب، 48.
«2». نساء، 63.
«3». توبه، 73.
«4». بقره، 190.
«5». صف، 8.
«6». بقره، 120.
جلد 1 - صفحه 301
هدف، دفاع از حقّ با حذف عنصرهاى فاسد و آزادسازى افکار و نجات انسانها از خرافات و موهومات مىباشد. «فِي سَبِيلِ اللَّهِ»
3- حتّى در جنگ بايد عدالت وحقّ رعايت شود. «قاتِلُوا ... لا تَعْتَدُوا» بارها قرآن با جملهى «لاتعتدوا» سفارش کرده که در انجام هر فرمانى از حدود ومرزها تجاوز نشود.
4- ظلم و ستم و ايستادگى در مقابل دين خدا، رشتهى محبّت الهى را پاره مىکند.
«إِنَّ اللَّهَ لا يُحِبُّ الْمُعْتَدِينَ»
5- تنها حضور در جبهه سبب قرب الهى نيست، بلکه محبوبيّت نزد پروردگار زمانى است که در جنگ عادل باشيم و حقوق را رعايت کنيم. «لا تَعْتَدُوا إِنَّ اللَّهَ لا يُحِبُّ الْمُعْتَدِينَ»
6- در جنگ، هدف بايد فقط خدا باشد، نه هوسها، تعصّبها، غنائم، ريا و سمعه.
«فِي سَبِيلِ اللَّهِ»
7- حتّى در دفاع از حقّ طبيعى خود، بايد خدا را در نظر گرفت. با آنکه آنان جنگ را عليه شما آغاز کردند و شما بايد دفاع کنيد، ولى باز هم «فِي سَبِيلِ اللَّهِ» باشد.