1- وظايف دينى را بايد تمام و کمال به انجام رسانيد. بعد از شروع اعمال حج، نمى‌توان آن را ناتمام و ناقص گذارد. «أَتِمُّوا»
2- در اعمال حج، قصد قربت و عبادت لازم است. به انگيزه‌ى جهانگردى و سياحت نمى‌توان حج بجا آورد. «أَتِمُّوا ... لِلَّهِ»
3- احکام اسلام، در مقام سخت‌گيرى بر مردم نيست. تمام نمودن حج وعمره بر کسى که از درون مريض يا از بيرون ترس دارد، واجب نيست. «فَإِنْ أُحْصِرْتُمْ فَمَا اسْتَيْسَرَ مِنَ الْهَدْيِ»
4- مکان در عبادات سهم دارد. «يَبْلُغَ الْهَدْيُ مَحِلَّهُ»
5- بيمارى در مواردى سبب تخفيف در احکام است، نه تعطيل آن. لذا در حج، افراد معذور بايد با روزه يا صدقه يا قربانى، وظايف خود را جبران کنند. «فَمَنْ کانَ مِنْکُمْ مَرِيضاً أَوْ ... فَفِدْيَةٌ مِنْ صِيامٍ أَوْ صَدَقَةٍ أَوْ نُسُکٍ»
6- ملاک وجوب قربانى در حج، در توان بودن آن است. «فَمَا اسْتَيْسَرَ مِنَ الْهَدْيِ فَمَنْ لَمْ يَجِدْ فَصِيامُ ثَلاثَةِ أَيَّامٍ ...»
7- قانون عمره و حج تمتّع، وظيفه حجاجى است که ساکن مکّه نباشند، حج ساکنان مکّه نوع ديگرى است. «أَتِمُّوا الْحَجَّ وَ الْعُمْرَةَ ... ذلِکَ لِمَنْ لَمْ يَکُنْ أَهْلُهُ حاضِرِي الْمَسْجِدِ الْحَرامِ»
8- توجّه به کيفر الهى، زمينه‌ساز تقواست. «وَ أَتِمُّوا الْحَجَّ وَ الْعُمْرَةَ ... وَ اتَّقُوا اللَّهَ وَ اعْلَمُوا أَنَّ اللَّهَ شَدِيدُ الْعِقابِ»
9- توّجه به تقوا، در انجام فرمان‌هاى الهى مطرح است. «أَتِمُّوا الْحَجَّ ... وَ اتَّقُوا اللَّهَ»
10- اعمال حج، قبل از اسلام به نحو ديگرى بوده است. لذا قرآن بر مراعات اين تغييرات تأکيد نموده است. «أَنَّ اللَّهَ شَدِيدُ الْعِقابِ» 11- براى کسانى که در احکام حج تغييرى دهند، کيفر شديدى است. «شَدِيدُ الْعِقابِ»
تفسير نور(10جلدى)، ج1، ص: 310