تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)
وَ رَدَّ اللَّهُ الَّذِينَ کَفَرُوا بِغَيْظِهِمْ لَمْ يَنالُوا خَيْراً وَ کَفَى اللَّهُ الْمُؤْمِنِينَ الْقِتالَ وَ کانَ اللَّهُ قَوِيًّا عَزِيزاً «25»
خلاصه حق تعالى در غزوه خندق انجاز وعده خود فرمود بدون دغدغه و تشويش قتال، ابواب فتح و نصرت و اقبال مفتوح شد:
وَ رَدَّ اللَّهُ الَّذِينَ کَفَرُوا: و بازگردانيد خداى تعالى از اهل مدينه آنانکه کافر شدند، بِغَيْظِهِمْ: در حالتى که خشمناک بودند، لَمْ يَنالُوا خَيْراً: در حالى که نيافتند غنيمتى و نصرتى، وَ کَفَى اللَّهُ الْمُؤْمِنِينَ الْقِتالَ: و کفايت کرد خداى تعالى مؤمنان را مقاتله کردن، يعنى به سبب باد صبا و ملائکه ايشان را نصرت فرمود بر کفار بدون احتياج آنها به جنگ، وَ کانَ اللَّهُ: و هست خداى تعالى، قَوِيًّا عَزِيزاً: توانا بر احداث هر چه خواهد، غالب بر همه اشياء. يا قوى است در ملک و سلطنت و عزيز در قهر و انتقام.
از حضرت صادق عليه السّلام مروى است که کفى اللّه المؤمنين القتال بعلىّ بن أبي طالب عليه السّلام و کشتن او عمرو بن عبد ود را که سبب هزيمت قوم شد «1».
غزوه بنى قريظه: در سنه پنج واقع شد- چون پيغمبر صلّى اللّه عليه و آله از
«1» تفسير برهان، ج 3، ص 304 روايت 5 بنقل از طبرسى.
جلد 10 - صفحه 432
جنگ خندق فارغ شد به خانه حضرت فاطمه سلام اللّه عليها آمد، شستشو نموده، مجمره «1» طلبيد تا بخور کند. جبرئيل آمد و عرض کرد: سلاح جنگ باز کردى و هنوز ملائکه در سلاحند، اکنون آماده جنگ باش با يهودان بنى قريظه، سوگند بخدا من مى‌روم حصار ايشان را مانند بيضه مرغى درهم شکنم. پس بلال از جانب حضرت، مردم را ندا داد که حرکت کنند نماز عصر در بنى قريظه بجاى آرند. به قولى بيست و پنج روز گرد حصار ايشان بودند و هر روز با سنگ و تير حرب قائم بود تا آنکه حق تعالى هولى در دل يهود افکند و از محاصره اصحاب ايشان را به تنگ آمد، از قلاع به زير آمدند و به حکومت سعد بن معاذ در حق ايشان راضى شدند. سعد گفت: حکم من آنست که مردان بنى قريظه کشته و زنان و اطفال آنها اسير و اموال آنها ميان مسلمانان قسمت شود، پس اين حکم مجرا شد.
مروى است که در غزوه خندق تيرى به رگ اکحل سعد بن معاذ رسيد، خون نمى‌ايستاد، از خدا خواست تا انجام امر بنى قريظه بر مراد ديده، آن وقت زخم باز شود. اين است که مراد او حاصل شد و بهمان جراحت درگذشت رحمة اللّه عليه. فتح بنى قريظه در آخر ذيقعده سال پنجم هجرت بود و حق تعالى بر سبيل تعداد نعمت و امتنان، آن حضرت را از آن اخبار مى‌فرمايد: