در حديث مىخوانيم: هنگامى که وقت نماز فرا مىرسيد، لرزه بر اندام حضرت على عليه السلام مىافتاد و مىفرمود: وقت نماز است، نماز همان امانت الهى است که کوهها و آسمانها از تحمّل آن سرباز زدند. «1» در زيارت جامعه کبيره خطاب به اهل بيت عليهم السلام مىخوانيم: «انتم الامانة المحفوظة» شما آن امانت حفظ شده هستيد.
بين حمل و تحميل فرق است. انسان امانت الهى را پذيرفت و آن را حمل کرد، نه آنکه بر
«1». تفسير نورالثقلين.
جلد 7 - صفحه 411
او تحميل شده باشد.
شايد اين آيه واقعيّتهايى را در مورد انسان بيان مىکند که هنوز عقل بشر به آن نرسيده است. امّا آنچه از ظواهر آيه فهميده مىشود اين است که خداوند ويژگىها و امتيازات خاصّى به بشر داده که هيچ يک از موجودات در آسمان و زمين آن را ندارند و اين امتيازات امانت الهى است و براى انسان مسئوليّتآور است، امّا بسيارى از انسانها در اين امانت خيانت کرده و از آن در مسير خلاف خواست خداوند بهره مىبرند.
عقل و اراده که بايد در مسير شناخت حقّ و انتخاب آن به کار رود تا مايهى رشد و کمال بشر شود، راههاى باطل به کار گرفته شده و منجر به گسترش ظلم و ستم گشته است، تا آنجا که رفتار بشر جاهلانه و نابخردانه شمرده مىشود.