اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
قُل لا تُسئَلُونَ عَمّا أَجرَمنا وَ لا نُسئَلُ عَمّا تَعمَلُونَ «25»
بفرما به اينکه کفار و مشرکين اينکه که
جلد 14 - صفحه 561
فرداي قيامت از شما سؤال نميکنند از آن چه ما معصيت کردهايم و از ما سؤال نمي شود از آن چه شما عمل ميکنيد.
هر کس مسئول عمل خود است حتي ميفرمايد: فَيَومَئِذٍ لا يُسئَلُ عَن ذَنبِهِ إِنسٌ وَ لا جَانٌّ (الرحمن آيه 39).
غايت الامر اعمال سه قسم است: بالمباشرة و بالتسبيب و بالرضا.
مباشرت آن عمل است که از انسان صادر ميشود مثل قتله ابا عبد اللّه (ع).
و تسبيب آن که سبب شده براي عمل چه بلا واسطه باشد مثل إبن مرجانه و يزيد و چه مع الواسطه باشد تا سقيفه بني ساعده.
و رضا مثل اهل شام که جشن گرفتند و کساني که عاشورا را عيد گرفتند که در زيارت عاشورا مي خواني
«و هذا يوم تبرکت به بنو اميه و إبن آکلة الاکباد»
و تا امروز.
و نيز افعال سه قسم است: قلبي: امور اعتقاديه و افعال قلبيه و نفسي: ملکات نفسانيه حسنه و سيئه، جوارحي: افعال خارجيه عباديه و معصية.
و مسئله سؤال از ضروريات دين اسلام است و نصوص قرآني است و منکر آن مسلما کافر و نجس و مرتد است و فائده آن براي اينکه که بر خود مسئول معلوم گردد که خداوند بدون استحقاق عذاب نميفرمايد و بدون قابليت تفضل نميفرمايد.