برگزیده تفسیر نمونه
]
(آیه 30)- «و در بهشتم وارد شو» (و ادخلی جنتی).
چه تعبیرات جالب و دل انگیز و روح پروری؟ که لطف و صفا و آرامش و اطمینان از آن میبارد! منظور از «نفس» در اینجا همان روح آدمی است.
و تعبیر به «مطمئنّه» اشاره به آرامشی است که در پرتو ایمان حاصل شده، چنانکه قرآن میگوید: «الا بذکر الله تطمئن القلوب بدانید تنها با ذکر خدا دلها آرام میگیرد» (رعد/ 28) چنین نفسی هم اطمینان به وعدههای الهی دارد، و هم به راه و روشی که برگزیده مطمئن است، هم در اقبال دنیا و هم در ادبار دنیا، هم در طوفانها، و هم در حوادث و بلاها، و از همه بالاتر در آن هول و وحشت و اضطراب عظیم قیامت نیز آرام است.
منظور از بازگشت به سوی پروردگار بازگشت به سوی خود اوست، یعنی در جوار قرب او جای گرفتن، بازگشتی معنوی و روحانی نه مکانی و جسمانی.
تعبیر به «راضیة» به خاطر آن است که تمام وعدههای پاداش الهی را بیش از آنچه تصور میکرد قرین واقعیت میبیند، و اما تعبیر به «مرضیة» به خاطر این است که مورد قبول و رضای دوست واقع شده است.
جالب این که در روایتی که در کتاب «کافی» از امام صادق علیه السّلام نقل شده، میخوانیم: که یکی از یارانش پرسید: آیا ممکن است مؤمن از قبض روحش ناراضی باشد؟! فرمود: «نه به خدا سوگند، هنگامی که فرشته مرگ برای قبض روحش میآید اظهار ناراحتی میکند، فرشته مرگ میگوید: ای ولی خدا ناراحت مباش! سوگند به آن کس که محمّد صلّی اللّه علیه و آله را مبعوث کرده من بر تو مهربانترم از پدر مهربان، درست
ج5، ص498
چشمهایت را بگشا و ببین، او نگاه میکند، رسول خدا صلّی اللّه علیه و آله و امیر مؤمنان علی علیه السّلام و فاطمه علیها السّلام و حسن و حسین علیهما السّلام و امامان از ذرّیّه او علیهم السّلام را میبیند، فرشته به او میگوید نگاه کن این رسول خدا و امیر مؤمنان و فاطمه و حسن و حسین و امامان علیهم السّلام دوستان تواند.
او چشمانش را باز میکند و نگاه میکند، ناگهان گویندهای از سوی پروردگار بزرگ ندا میدهد، و میگوید: «یا ایتها النفس المطمئنة ای کسی که به محمّد و خاندانش اطمینان داشتی! و او با ثوابش از تو خشنود است، داخل شو در میان بندگانم یعنی محمّد و اهل بیتش علیهم السّلام و داخل شو در بهشتم، در این هنگام چیزی برای انسان محبوبتر از آن نیست که هر چه زودتر روحش از بدن جدا شود و به این منادی بپیوندد»! «پایان سوره فجر»
ج5، ص499
سوره بلد [90]
اشاره
این سوره در «مکّه» نازل شده و دارای 20 آیه است
محتوای سوره:]
این سوره در عین کوتاهی حقایق بزرگی را در بر دارد.
در قسمت اول این سوره بعد از ذکر سوگندهای پرمعنائی اشاره به این حقیقت شده که زندگی انسان در عالم دنیا همواره توأم با مشکلات و رنج است، تا از یکسو خود را برای رفتن به جنگ مشکلات آماده سازد، و از سوی دیگر انتظار آرامش و آسودگی مطلق را در این جهان از سر بیرون کند.
در بخش دیگری از این سوره قسمتی از مهمترین نعمتهای الهی را بر انسان řɢشمرد، و سپس به ناسپاسی او در مقابل این نعمتها اشاره میکند.
در آخرین بخش مردم را به دو گروه «اصحاب المیمنة» و «اصحاب المشئمة» تقسیم کرده، و گوشهای از صفات اعمال گروه اول (مؤمنان صالح) و سپس سرنوشت آنها را بیان میکند، و بعد به نقطه مقابل آنها یعنی کافران و مجرمان و سرنوشت آنها میپردازد.
فضیلت تلاوت سوره:]
در حدیثی از پیغمبر اکرم صلّی اللّه علیه و آله نقل شده که فرمود:
«کسی که سوره بلد را بخواند خداوند او را از خشم خود در قیامت در امان میدارد».
ج5، ص500
بسم الله الرحمن الرحیم به نام خداوند بخشنده بخشایشگر