اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
يا أَيُّهَا النَّبِي‌ُّ قُل لِأَزواجِک‌َ إِن کُنتُن‌َّ تُرِدن‌َ الحَياةَ الدُّنيا وَ زِينَتَها فَتَعالَين‌َ أُمَتِّعکُن‌َّ وَ أُسَرِّحکُن‌َّ سَراحاً جَمِيلاً «28» وَ إِن کُنتُن‌َّ تُرِدن‌َ اللّه‌َ وَ رَسُولَه‌ُ وَ الدّارَ الآخِرَةَ فَإِن‌َّ اللّه‌َ أَعَدَّ لِلمُحسِنات‌ِ مِنکُن‌َّ أَجراً عَظِيماً «29»
اي نبي محترم بفرما بزوجات خود اگر هستند که طالب حيات دنيا و زينتهاي اويند پس بيايند من بآنها مهر و زياده ميدهم و آنها را رها ميکنم و طلاق ميدهم و اگر هستند که خدا و رسول او را و دار آخرت را طالب هستند پس خداوند مهيا فرموده براي، نيکوکاران از آنها اجر عظيمي.
توضيح اينکه آيه شريفه موقوف بر ذکر چند امر است: امر اول اينکه حضرت رسالت نظر به اينکه در امور معاش و زندگاني بسيار قناعت ميفرمود حتي فرمود
«انا فقير احب الفقراء»
حتي بسا ميشد که چند روز صائم بود بعض اينکه زوجات حضرت مثل نوع زنها مايل به زخارف دنيوي بودند و کلمات غير مناسبي ميگفتند و باعث حزن حضرت ميشدند اينکه آيه نازل شد.
يا أَيُّهَا النَّبِي‌ُّ قُل لِأَزواجِک‌َ که اگر طالب دنيا و زينتهاي او هستيد.
إِن کُنتُن‌َّ تُرِدن‌َ الحَياةَ الدُّنيا وَ زِينَتَها بيائيد من شما را بمال دنيا متمتع ميکنم و رها ميکنم امر دوم اختلاف مفسرين در اينکه اينکه تخيير فقط براي زوجات نبي است يا بر ديگران هم هست لکن اينکه اختلاف محل ندارد نه زوجات نبي اختيار دارند در طلاق و رهايي و نه غير آنها
«الطلاق بيد من اخذ بالساق»
بلکه حضرت ميفرمايد بآنها که اگر بخواهيد
جلد 14 - صفحه 497
مطلقه شويد من حاضرم طلاق دهم و بشما هم بهره‌اي ميدهم که مفاد:
فَتَعالَين‌َ أُمَتِّعکُن‌َّ وَ أُسَرِّحکُن‌َّ است که من شما را طلاق ميدهم نه اينکه شما اختيار طلاق داشته باشيد. امر سيم البته اينها مثل پيغمبر را رها نميکنند و بروند بديگران تزويج شوند پس بايد صبر و قناعت که مفاد:
وَ إِن کُنتُن‌َّ تُرِدن‌َ اللّه‌َ وَ رَسُولَه‌ُ وَ الدّارَ الآخِرَةَ است داشته باشند. امر چهارم اينکه اينکه زوجات دو قسم هستند نيکوکار و بدکردار خداوند نيکوکاران آنها را وعده اجر عظيم داده که مفاد:
فَإِن‌َّ اللّه‌َ أَعَدَّ لِلمُحسِنات‌ِ مِنکُن‌َّ أَجراً عَظِيماً است و اما بدکرداران آنها عذاب آنها ضعف عذاب ساير زنهاي بد است چنانچه در آيه بعد بيان ميفرمايد: