برگزیده تفسیر نمونه
اشاره
(آیه 24)- در این آیه، میگوید: «اگر شما این کار را انجام ندادید- و هرگز انجام نخواهید داد- از آتشی بترسید که هیزم آن بدنهای مردم بیایمان و همچنین سنگها است»! (فَإِنْ لَمْ تَفْعَلُوا وَ لَنْ تَفْعَلُوا فَاتَّقُوا النَّارَ الَّتِی وَقُودُهَا النَّاسُ وَ الْحِجارَةُ). «آتشی که هم اکنون برای کافران آماده شده است» و جنبه نسیه ندارد! (أُعِدَّتْ لِلْکافِرِینَ).
«وَقُودُ» به معنی «آتشگیره» است یعنی ماده قابل اشتعال مانند هیزم. و در اینکه منظور از «الْحِجارَةُ» چیست؟ آنچه با ظاهر آیات فوق، سازگارتر به نظر میرسد این است که آتش دوزخ از درون خود انسانها، و سنگها، شعلهور میشود، و با توجه به این حقیقت که امروز ثابت شده همه اجسام جهان در درون خود، آتشی عظیم نهفته دارند، درک این معنی مشکل نیست. در آیه 6 و 7 سوره همزه میخوانیم: «آتش سوزان پروردگار، که از درون دلها سر چشمه میگیرد و بر قلبها سایه میافکند، و از درون به برون سرایت میکند» (به عکس آتشهای این جهان که از بیرون به درون میرسد)
چرا پیامبران به معجزه نیاز دارند؟
همانطور که از لفظ «معجزه» پیداست، باید پیامبر قدرت بر انجام اعمال خارق العادهای داشته باشد که دیگران از انجام آن «عاجز» باشند. پیامبری که دارای معجزه است لازم است مردم را به «مقابله به مثل» دعوت کند، او باید علامت و نشانه درستی گفتار خود را معجزه خویش معرفی نماید تا اگر دیگران میتوانند همانند آن را بیاورند، و این کار را در اصطلاح «تحدّی» گویند.
ج1، ص53
قرآن معجزه جاودانی پیامبر اسلام صلّی اللّه علیه و اله
از میان معجزات و خارق عاداتی که از پیامبر اسلام صلّی اللّه علیه و اله صادر شده قرآن برترین سند زنده حقانیت او است. علت آن این است که قرآن معجزهای است «گویا»، «جاودانی»، «جهانی» و «روحانی» پیامبران پیشین میبایست همراه معجزات خود باشند در حقیقت معجزات آنها خود زبان نداشت و گفتار پیامبران، آن را تکمیل میکرد ولی قرآن یک معجزه گویاست، نیازی به معرفی ندارد خودش به سوی خود دعوت میکند، مخالفانی را به مبارزه میخواند محکوم میسازد، و از میدان مبارزه، پیروز بیرون میآید لذا پس از گذشت قرنها از وفات پیامبر صلّی اللّه علیه و اله همانند زمان حیات او، به دعوت خود ادامه میدهد، هم دین است و هم معجزه، هم قانون است و هم سند قانون.
جاودانی و جهانی بودن:
قرآن مرز «زمان و مکان» را در هم شکسته و همچنان به همان قیافهای که 1400 سال قبل در محیط تاریک حجاز تجلّی کرد، امروز بر ما تجلّی میکند، پیداست هر چه رنگ زمان و مکان به خود نگیرد تا ابد و در سراسر جهان پیش خواهد رفت، بدیهی است که یک دین جهانی و جاودانی باید یک سند حقانیت جهانی و جاودانی هم در اختیار داشته باشد اما «روحانی بودن قرآن» امور خارق العادهای که از پیامبران پیشین به عنوان گواه صدق گفتار آنها دیده شده معمولا جنبه جسمانی داشته زنده کردن مردگان، سخن گفتن کودک نوزاد در گاهواره، و ... همه جنبه جسمی دارند و چشم و گوش انسان را تسخیر میکنند، ولی الفاظ قرآن که از همین حروف الفبا و کلمات معمولی ترکیب یافته در اعمال دل و جان انسان نفوذ میکند، افکار و عقول را در برابر خود وادار به تعظیم مینماید معجزهای که تنها با مغزها و اندیشهها و ارواح انسانها سر و کار دارد، برتری چنین معجزهای بر معجزات جسمانی احتیاج به توضیح ندارد.