اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
بِسم‌ِ اللّه‌ِ الرَّحمن‌ِ الرَّحِيم‌ِ
وَيل‌ٌ لِکُل‌ِّ هُمَزَةٍ لُمَزَةٍ «1»
فضلها- از إبن بابويه مسندا از ابي بصير از حضرت صادق (ع) فرمود:
(من قرأ ويل لکل همزه لمزة في فرائضه نفت عنه الفقر- و في نسخة: بعد اللّه عنه الفقر- و جلب عليه الرزق و تدفع عنه ميتة السوء)
و از خواص القرآن از حضرت رسول (ص) فرمود:
(من قرأ هذه السورة کان له من الاجر بعدد من استهزء بمحمد و أصحابه)
و غير اينها از اخبار.
وَيل‌ٌ لِکُل‌ِّ هُمَزَةٍ لُمَزَةٍ گذشت و مکرر بيان شده که از براي ويل دو معني است اسمي و وصفي اما اسمي: چاهي است در قعر جهنم نامش چاه ويل است که آتش جهنم از آن چاه بيرون ميآيد، و از حضرت رسول است فرمود: در قعر اينکه چاه صندوقي است که چهارده نفر در آن صندوق حبس و معذب هستند هفت نفر از سابقين مثل قابيل و نمرود و شداد و عاقر ناقه ثمود و فرعون و هامان و قارون، و هفت نفر از لاحقين مثل شيوخ ثلاثه و معاوية و يزيد و هارون و مأمون، ولي حضرت نام هفت نفر لاحقين را نبرد و اما وصفي بمعني واي بحال است و اينکه صادق نميآيد مگر بر کسي که از حال احتضار تا خلود در نار آني راحتي نداشته باشد. اما همزه و لمزه بمعني عيب‌گويي و توهين و اهانت و بدگويي و بدرفتاري با مؤمنين است، بعضي گفتند: هر دو بيک معني هستند، بعضي گفتند: همزه عيب‌گويي در حضور طرف است و لمزة در غياب او است، بعضي گفتند: همزه بلسان است و لمزه باشاره سر و چشم است، بعضي گفتند: همزه فحش است و لمزه غيبت است، بعضي گفتند: همزه ضرب و اذيت است و لمزه شتم و غيبت است.
اقول: مطلقا توهين و اهانت بمؤمن چه در حضور او باشد و چه غياب چه بلسان
جلد 18 - صفحه 224
باشد و چه باشاره چه قولي باشد و چه فعلي که تقليد او را درآورند يا او را مضحکه کنند و باو بخندند، و هر چه موجب اذيت و خفت و خواري او باشد مطلقا حرام است و ظلم باو است، و علاوه از حرمت و عقوبت آن جنبه حق الناسي هم دارد که تا طرف را ترضيه خاطرش نکند و او گذشت و عفو نکند خداوند گذشت نميکند و عفو نميفرمايد.
بلکه بسا موجب کفر و ارتداد ميشود اگر نسبت بمقربان درگاه الهي باشد چنانچه متوکل عباسي دستور داد که تقليد فاطمه زهراء را درآورند که پسرش طاقت نياورد و نوشت بحضرت هادي بگمنامي که اگر پسري ديد پدرش چنين ميکند تکليف او چيست!- حضرت فرمودند: واجب القتل است شبانه با يک دسته از غلامان رفتند و او را قطعه قطعه کردند و بدرک واصل شد اينکه ملعون در بني عباس مانند يزيد بود در بني اميه چه اندازه جلوگيري کرد از زيارت ابي عبد اللّه (ع) حتي تصميم گرفت بر خرابي مرقد مطهر آب بست و خيش کشيد ولي نه آب پيش رفت و نه گاوها، و چه اندازه اهانت بحضرت هادي کرده که پياده آن حضرت را در رکاب خود تا قصر خود برد، باري توهين مؤمن گناه بسيار بزرگي است و مشتمل بر معاصي زيادي است از غيبت و تهمت و اهانت و هتک حرمت و ظلم و اذيت و ايذاء و هر چه طرف قريش بيشتر باشد هتک حرمتش عقوبت بيشتر دارد لذا ميفرمايد: وَيل‌ٌ لِکُل‌ِّ هُمَزَةٍ لُمَزَةٍ،