اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
وَ وَضَعنا عَنک‌َ وِزرَک‌َ «2»
و برداشتيم از تو ثقالت و سنگيني تو را. بعض عامه توهّم کردند مراد معاصي که قبل از بعثت مرتکب شده بود العياذ باللّه چون عصمت انبياء را منکرند.
و اما مفسرين بعضي گفتند: نجات از دست مشرکين و اذيتهاي آنها به هجرت در مدينه که تحمل آنها بر حضرتش ثقيل و سنگين بود، بعضي گفتند: هم‌ّ آن حضرت ايمان قوم بود خداوند چنان اينکه هم‌ّ و غم‌ّ آن حضرت را برطرف کرد که: يَدخُلُون‌َ فِي دِين‌ِ اللّه‌ِ أَفواجاً بعضي گفتند: سنگيني بار رسالت که بر او سهل و آسان شد.
و اما آنچه از اخبار بسياري از ائمه هدي استفاده ميشود اينکه در اينکه غزوات و مجاهدات با اينکه مشرکين و کفار با کثرت و قوت آنها و ضعف مسلمين بخصوص در بدر و حنين و احزاب و خندق و احد و غير اينها حضرت بر اسلام و مسلمين بسيار مهموم و مغموم بود بالاخص که بعض اينکه مسلمين منافق بودند و بعضي جبن و ترس داشتند و فرار ميکردند. خداوند بوجود مبارک امير المؤمنين رفع غم‌ّ و هم‌ّ آن حضرت را ميفرمود چنانچه هنگام رفتن امير المؤمنين در مقابل عمرو بن عبد ود فرمود:
(برز الاسلام کله الکفر کله)
و در جنگ احد که صدا بلند شد که پيغمبر کشته شد و مسلمين فرار کردند فقط امير المؤمنين بود که کفار را دفع کرد، و در جنگ خيبر که آن دو نفر
جلد 18 - صفحه 154
فرار کردند و امير المؤمنين مرحب را کشت و هفت قلعه خيبر را تصرف نمود و غير اينها.
اقول: اينکه اخبار بيان مصداق اتم‌ّ را ميکند و الا نصرت الهي بسيار بوده من جمله نزول ملائکه براي نصرت حضرت که ميفرمايد: وَ لَقَد نَصَرَکُم‌ُ اللّه‌ُ بِبَدرٍ وَ أَنتُم أَذِلَّةٌ فَاتَّقُوا اللّه‌َ لَعَلَّکُم تَشکُرُون‌َ إِذ تَقُول‌ُ لِلمُؤمِنِين‌َ أَ لَن يَکفِيَکُم أَن يُمِدَّکُم رَبُّکُم بِثَلاثَةِ آلاف‌ٍ مِن‌َ المَلائِکَةِ مُنزَلِين‌َ بَلي إِن تَصبِرُوا وَ تَتَّقُوا وَ يَأتُوکُم مِن فَورِهِم هذا يُمدِدکُم رَبُّکُم بِخَمسَةِ آلاف‌ٍ مِن‌َ المَلائِکَةِ مُسَوِّمِين‌َ آل عمران آيه 123 الي 125.
و من جمله القاء رعب در قلوب کفار و القاء اختلاف و بغضاء بين آنها که ميفرمايد:
سَنُلقِي فِي قُلُوب‌ِ الَّذِين‌َ کَفَرُوا الرُّعب‌َ آل عمران آيه 151، و ميفرمايد: إِذ يُوحِي رَبُّک‌َ إِلَي المَلائِکَةِ أَنِّي مَعَکُم فَثَبِّتُوا الَّذِين‌َ آمَنُوا سَأُلقِي فِي قُلُوب‌ِ الَّذِين‌َ کَفَرُوا الرُّعب‌َ فَاضرِبُوا فَوق‌َ الأَعناق‌ِ وَ اضرِبُوا مِنهُم کُل‌َّ بَنان‌ٍ انفال آيه 12. و ميفرمايد: وَ قَذَف‌َ فِي قُلُوبِهِم‌ُ الرُّعب‌َ فَرِيقاً تَقتُلُون‌َ وَ تَأسِرُون‌َ فَرِيقاً احزاب آيه 26، و ميفرمايد: وَ قَذَف‌َ فِي قُلُوبِهِم‌ُ الرُّعب‌َ يُخرِبُون‌َ بُيُوتَهُم بِأَيدِيهِم وَ أَيدِي المُؤمِنِين‌َ حشر آيه 2. و ميفرمايد:
لَأَنتُم أَشَدُّ رَهبَةً فِي صُدُورِهِم مِن‌َ اللّه‌ِ ذلِک‌َ بِأَنَّهُم قَوم‌ٌ لا يَفقَهُون‌َ. لا يُقاتِلُونَکُم جَمِيعاً إِلّا فِي قُري‌ً مُحَصَّنَةٍ أَو مِن وَراءِ جُدُرٍ بَأسُهُم بَينَهُم شَدِيدٌ تَحسَبُهُم جَمِيعاً وَ قُلُوبُهُم شَتّي حشر آيه 13 و غير اينها.