اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
فَإِن‌َّ مَع‌َ العُسرِ يُسراً «5»
پس محققا با هر مشکلي يک آساني هست.
صبر تلخ آمد و ليکن عاقبت || ميوه شيرين دهد پر منفعت
البته تا رعيت زحمت نکشد زمين نکند خار و خس را بيرون نکند کشت نکند آبياري نکند مواظبت نکند محارست نکند حاصل بدست نميآورد، تاجر تا زحمت نکشد تجارت نکند نفع بدست او نميرسد، کارگر تا زحمت کار را تحمل نکند مزد نميگيرد، و صانع تا صنعت خود را بزحمت انجام ندهد نتيجه نميگيرد و هکذا خداوند حکيم و عادل است و تمام کارهاي او از روي حکمت و مصلحت و بجا و بموقع است بي‌جهت يکي را بالا نميبرد و نفع نمي‌بخشد و يکي را خوار و خفيف نميکند:
إِن أَحسَنتُم أَحسَنتُم لِأَنفُسِکُم وَ إِن أَسَأتُم فَلَها اسراء آيه 7. الدنيا مزرعة الاخرة مزد آن گرفت جان برادر که کار کرد،
الصبر مفتاح الفرج
مرارة الدنيا حلاوة الاخرة و
جلد 18 - صفحه 156
حلاوة الدنيا مرارة الاخرة.
،
البته انسان تا تزکيه نفس نکند قلب خود را بنور ايمان و علم روشن نکند چشم قلب را باز نکند گوش قلب را شنوا نکند زبان قلب را گويا نکند کثافات اخلاق رذيله را از قلب دور نکند، قلب را از نجاسات معاصي پاک نکند اعضا، و جوارح را بزحمت عبادت و بندگي نيندازد تحمل مشاق روزگار را نکند نتيجه و فائده و ثمره نميبرد. وجود مقدس پيغمبر که در تمام اينها سرآمد روزگار بود ايمانش از همه بالاتر اخلاقش: وَ إِنَّک‌َ لَعَلي خُلُق‌ٍ عَظِيم‌ٍ قلم آيه 4، فَبِما رَحمَةٍ مِن‌َ اللّه‌ِ لِنت‌َ لَهُم وَ لَو کُنت‌َ فَظًّا غَلِيظَ القَلب‌ِ لَانفَضُّوا مِن حَولِک‌َ آل عمران آيه 159. اعبد ناس بود، اشجع و ازهد ناس که حتي امير المؤمنين (ع) ميفرمايد:
با آن شجاعت که داشت که: هر موقع در جهاد کار سخت ميشد پناه ميبرديم به پيغمبر که قوت قلب او از همه بيشتر بود حتي دارد که:
(عرض عليه مفاتيح الدنيا فلم يقبلها)
و هر چه بگوئيم کم گفته‌ايم که در تمامي عمرش يک ترک اولي از او صادر نشد البته مورد اينکه عنايات و تفضلات ميشود بلکه آنچه خداوند متعال باو تفضل و عنايت فرموده از حد فهم ما بيرون است خدا ميداند و او. سپس براي تاکيد اينکه امر تکرار ميفرمايد: