اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
إِلاّ مَن تَوَلّي وَ کَفَرَ «23»
مگر آنکه پشت کند و اعراض کند و کافر گردد. در کلمه استثناء بعض مفسرين وجوهي گفتند که بنظر تمام نيست و آنچه بنظر ميرسد اينکه بعض کفار هستند که دوري ميکنند و نزديک نميآيند که فرمايشات تو را نشنوند که اينها را لازم نيست که حتما متذکر فرمايي زيرا بر فرض آنها را تذکر دهي متذکر نميشوند چنانچه ميفرمايد: إِنَّما يَتَذَکَّرُ أُولُوا الأَلباب‌ِ رعد آيه 19 وَ ما يَتَذَکَّرُ إِلّا مَن يُنِيب‌ُ مؤمن آيه 13. بايد از اينها اعراض کرد که ميفرمايد: اتَّبِع ما أُوحِي‌َ إِلَيک‌َ مِن رَبِّک‌َ لا إِله‌َ إِلّا هُوَ وَ أَعرِض عَن‌ِ المُشرِکِين‌َ انعام آيه 106، و ميفرمايد: وَ أَعرِض عَن‌ِ الجاهِلِين‌َ اعراف آيه 199.
بعينه مثل قضيه نوح است که در پيشگاه احديت عرض کرد: وَ إِنِّي کُلَّما دَعَوتُهُم لِتَغفِرَ لَهُم جَعَلُوا أَصابِعَهُم فِي آذانِهِم وَ استَغشَوا ثِيابَهُم وَ أَصَرُّوا وَ استَکبَرُوا استِکباراً نوح آيه 7.