برگزیده تفسیر نمونه
]
(آیه 3)- بعد از مسأله آفرینش و نظم بندی خلقت، به موضوع برنامه ریزی برای حرکت تکاملی، و هدایت موجودات در این مسیر پرداخته، میافزاید:
ج5، ص471
«و همان که اندازهگیری کرد و هدایت نمود» (و الذی قدر فهدی).
منظور از «تقدیر» همان اندازهگیری و تعیین برنامههای حرکت به سوی اهدافی است که موجودات به خاطر آن آفریده شدهاند.
و منظور از «هدایت» همان هدایت تکوینی است که به صورت انگیزهها و قوانینی بر هر موجودی حاکم ساخته- اعم از انگیزههای درونی و برونی.
فی المثل از یکسو پستان مادر و شیر آن را برای تغذیه طفل آفریده و به مادر عاطفه شدید مادری داده و از سوی دیگر در طفل انگیزهای آفریده که او را به سوی پستان مادر میکشاند، و این آمادگی و جاذبه دو جانبه در مسیر هدف، در همه موجودات دیده میشود.
البته در مورد انسان غیر از برنامه هدایت تکوینی، هدایت دیگری وجود دارد که از طریق وحی و ارسال انبیاء صورت میگیرد، و هدایت تشریعی نام دارد، و جالب این که هدایت تشریعی انسان نیز در تمام زمینهها مکمل هدایت تکوینی اوست.