تفسیر اطیب البیان

اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب) ثُم‌َّ يُقال‌ُ هذَا الَّذِي‌ کُنتُم‌ بِه‌ِ تُکَذِّبُون‌َ «17» ‌که‌ ‌آنها‌ ‌را‌ سرزنش‌ ميکنند و ميگويند ‌اينکه‌ ‌است‌ آنچه‌ ‌را‌ ‌که‌ ‌شما‌ بوديد تکذيب‌ ميکرديد ‌که‌ گفتيم‌ تکذيب‌ ‌آنها‌ ‌ يا ‌ بانکار معاد ‌است‌ مطلقا مثل‌ طبيعي‌ و دهري‌ ‌ يا ‌ بانکار معاد جسماني‌ ‌است‌ و منحصر بروحاني‌ ميدانند، ‌ يا ‌ ‌به‌ اينکه‌ ‌خود‌ ‌را‌ معاف‌ ميپندارند ‌ يا ‌ خلود ‌را‌ منکرند ‌ يا ‌ ميگويند جسم‌ ‌آنها‌ آتشي‌ ميشود ديگر عذاب‌ و اذيت‌ ندارند، ‌ يا ‌ ساير مزخرفات‌ ‌اينکه‌ ‌است‌ حال‌ مکذبين‌. ‌اينکه‌ يازده‌ ‌آيه‌ ‌در‌ وصف‌ فجار و مکذبين‌ ‌است‌ سپس‌ يازده‌ ‌آيه‌ ‌در‌ وصف‌ ابرار و مقربين‌ بيان‌ ميفرمايد. گفتيم‌: ابرار احسان‌ کنندگان‌ هستند احسان‌ بنفس‌ ‌خود‌ و احسان‌ بغير و احسان‌ ‌در‌ دين‌: اما احسان‌ بنفس‌ اينکه‌ ‌خود‌ ‌را‌ ‌در‌ معرض‌ قابليت‌ نعم‌ الهيه‌ ‌در‌ آورند چه‌ نعم‌ دنيويه‌ و چه‌ اخرويه‌ و مشمول‌ الطاف‌ الهيه‌ شوند و مستفيض‌ بفيوضات‌ حق‌ گردند باعمال‌ حسنه‌ ‌از‌ واجبات‌ و مستحبات‌ و عبادات‌، و احسان‌ بغير محبت‌ و علاقه‌ و بذل‌ مال‌ و ارشاد و هدايت‌ و امر بمعروف‌ و نهي‌ ‌از‌ منکر و دعا، و طلب‌ مغفرت‌ ‌براي‌ مؤمنين‌ و خيرات‌ و مبرات‌ ‌براي‌ اموات‌ و حسن‌ معاشرت‌ ‌با‌ احياء مؤمنين‌ و اداء حق‌ ذوي‌ الحقوق‌ و احترام‌ ‌از‌ علماء و بزرگان‌ دين‌ و ‌از‌ ‌آن‌ جمله‌ ذکر صلوات‌ و سلام‌ خدمت‌ پيغمبر جلد 18 - صفحه 42 و ائمه‌ طاهرين‌ ‌که‌ گفتند: (للمؤمن‌ ‌علي‌ اخيه‌ المؤمن‌ ثلاثون‌ حقا ‌لا‌ برائة منها الا بالاداء ‌او‌ العفو) و اما احسان‌ ‌در‌ دين‌ مقدسات‌ دين‌ ‌را‌ محترم‌ بشمارند قرآن‌ مجيد احکام‌ شرع‌ انبياء و اولياء و ائمه‌ طاهرين‌ تکميل‌ ايمان‌ اطاعت‌ واجب‌ الاطاعة و امثال‌ اينها لذا ميفرمايد:

آیات این صفحه