«عِلِّيِّينَ» جمع «على» به معناى درجات و مراتب بلند تا بىنهايت است.
مراد از کتاب ابرار، سرنوشت نيکان در قيامت است و «مَرْقُومٌ» يعنى مشخص و نشاندار به گونهاى که با ساير نوشتهها اشتباه نمىشود.
«ارائک» جمع «اريکة» به معناى تختى است که زينت شده و براى آرميدن مهياست.
«نَضْرَةَ» به معناى زيبايى و خرّمى و «نَعِيمٍ» به معناى نعمت فراوان و «رَحِيقٍ» به معناى شراب خالص است.
«تنافس» يا از «نفيس» است، يعنى دو نفر براى به دست آوردن يک شىء نفيس تلاش مىکنند و يا از «نفس» است، يعنى دو نفر براى به دست آوردن چيزى، آخرين نفس خود را به کار برده و تلاش مىکنند. «1»
پذيرايى در بهشت، مراتب و درجاتى دارد:
براى گروهى «يُسْقَوْنَ» و براى گروهى ديگر «سَقاهُمْ رَبُّهُمْ» «2» يعنى بعضى با واسطه و بعضى بىواسطه الطاف را دريافت مىکنند.
بعضى گفتهاند که مراد از مسک در «خِتامُهُ مِسْکٌ»، ظرف شراب مُهر شده است.
«1». تفسير راهنما.
«2». انسان، 21.
جلد 10 - صفحه 420
مقرّبان از تسنيم مىنوشند، ولى ابرار از نوشيدنى که با تسنيم مخلوط شده، خواهند نوشيد.
نوشيدنىهاى بهشتى انواعى دارد: بعضى در نهرها جارى است: «أَنْهارٌ مِنْ ماءٍ، أَنْهارٌ مِنْ لَبَنٍ، أَنْهارٌ مِنْ خَمْرٍ، أَنْهارٌ مِنْ عَسَلٍ» «1» بعضى در ظرفهاى مُهر شده است: «خِتامُهُ مِسْکٌ» و بعضى از آسمانِ بهشت يا از طبقات بالاى آن فرو مىريزد که همان تسنيم است. «2»
امام باقر عليه السلام فرمود: تسنيم، بهترين نوشيدنى بهشت است و مخصوص پيامبر و اهل بيت اوست و از بالا مىريزد و در منزلهاى آنان جارى است. «3»