اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
کِراماً کاتِبِين‌َ «11»
کتبه اعمال که ميفرمايد: ما يَلفِظُ مِن قَول‌ٍ إِلّا لَدَيه‌ِ رَقِيب‌ٌ عَتِيدٌ ق آيه 18، و ميفرمايد: إِذ يَتَلَقَّي المُتَلَقِّيان‌ِ عَن‌ِ اليَمِين‌ِ وَ عَن‌ِ الشِّمال‌ِ قَعِيدٌ ق آيه 17 که تمام اعمال و افعال و اقوال صادره از انسان را مينويسند، و يکي از ضروريات دين است نامه اعمال که در آيات بسيار بيان فرموده و مکرر بيان شده که يک دسته نامه عملشان بدست راست و يک دسته بدست چپ و يک دسته در گردن و يک دسته از عقب سر که بتمام اينها قرآن خبر ميدهد: فَأَمّا مَن أُوتِي‌َ کِتابَه‌ُ بِيَمِينِه‌ِ فَيَقُول‌ُ هاؤُم‌ُ اقرَؤُا کِتابِيَه- الي قوله تعالي- وَ أَمّا مَن أُوتِي‌َ کِتابَه‌ُ بِشِمالِه‌ِ فَيَقُول‌ُ يا لَيتَنِي لَم أُوت‌َ کِتابِيَه الحاقه آيه 19 الي 25، فَأَمّا مَن أُوتِي‌َ کِتابَه‌ُ بِيَمِينِه‌ِ فَسَوف‌َ يُحاسَب‌ُ حِساباً يَسِيراً وَ يَنقَلِب‌ُ إِلي أَهلِه‌ِ مَسرُوراً وَ أَمّا مَن أُوتِي‌َ کِتابَه‌ُ وَراءَ ظَهرِه‌ِ فَسَوف‌َ يَدعُوا ثُبُوراً انشقاق آيه 17 الي 11، وَ کُل‌َّ إِنسان‌ٍ أَلزَمناه‌ُ طائِرَه‌ُ فِي عُنُقِه‌ِ وَ نُخرِج‌ُ لَه‌ُ يَوم‌َ القِيامَةِ کِتاباً يَلقاه‌ُ مَنشُوراً اقرَأ کِتابَک‌َ کَفي بِنَفسِک‌َ اليَوم‌َ عَلَيک‌َ حَسِيباً اسراء آيه 13 و 14. لکن از مضمون دعاء کميل استفاده ميشود که اينکه کتبه فقط اقوال و افعال صادره را مينويسند و اما امور قلبيه را خبر ندارند و بر آنها مخفي است که در پيشگاه احديت عرض ميکند و ميگويد:
(و کل سيئة امرت باثباتها الکرام الکاتبين- الي قوله عليه السلام- و الشاهد لما خفي عنهم و برحمتک اخفيته و بفضلک سترته)
بلکه از بعض اخبار استفاده ميشود که بسا خداوند تفضلا بعض سيئات را از نامه عمل محو ميفرمايد و از نظر کتبه ميبرد و ستر ميکند که احدي شهادت ندهد.