اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
وَ جَعَلنا نَومَکُم سُباتاً «9»
و قرار داديم خواب شما را راحتي و آرامش فرمودند: (النوم اخ الموت) انسان موقعي که خواب او را ربود قواي حيواني او آرامش پيدا ميکند از خستگي کار و شغل و از فکر و خيال و شريعت بدن ميپردازد و روح انساني بقالب مثالي تعلق ميگيرد و سير ميکند و خوابهاي خوب يا بد مشاهده ميکند، خواب رحماني يا شيطاني ولي علاقه او بکلي از بدن بريده نشده بمجرد تنبه بيدار ميشود و قواي حيواني را بکار مياندازد مثل خواب ماشين است که روشن است ولي راننده او را بحرکت نينداخته بيداري او را به سير و حرکت در ميآورد، و در موت علاقه روح قطع ميشود و ماشين بدن خاموش ميشود و پس از زنده شدن و بعث علاقه وصل ميشود و ماشين روشن ميشود لذا موقعي که زنده ميشوند تصور ميکنند که خواب بوده‌اند و آنچه روح در عالم برزخ داشته خوب يا بد تصور ميکنند خواب ديده‌اند چنانچه عزيز پس از صد سال مردن که زنده شد که ميفرمايد: فَأَماتَه‌ُ اللّه‌ُ مِائَةَ عام‌ٍ ثُم‌َّ بَعَثَه‌ُ قال‌َ کَم لَبِثت‌َ قال‌َ لَبِثت‌ُ يَوماً أَو بَعض‌َ يَوم‌ٍ قال‌َ بَل لَبِثت‌َ مِائَةَ عام‌ٍ ... الايه بقره آيه 259، و اصحاب کهف موقعي که بيدار شدند: قال‌َ قائِل‌ٌ مِنهُم کَم لَبِثتُم قالُوا لَبِثنا يَوماً أَو بَعض‌َ يَوم‌ٍ- الي قوله تعالي- وَ لَبِثُوا فِي کَهفِهِم ثَلاث‌َ مِائَةٍ سِنِين‌َ وَ ازدَادُوا تِسعاً کهف آيه 19، و روز رستاخيز هم ميگويند: قالُوا يا وَيلَنا مَن بَعَثَنا مِن مَرقَدِنا يس آيه 52 که قبر را خوابگاه ميگويند، و از همين جهت که خدا بعد از تقاضاي آنها که برگردند بدنيا تصور ميکنند يک خواب پريشاني ديده‌اند ميفرمايد:
وَ جَعَلنا نَومَکُم سُباتاً
353