تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)
إِلاَّ حَمِيماً وَ غَسَّاقاً «25»
إِلَّا حَمِيماً: مگر آبى در نهايت حرارت که چون نزديک رو آرند، گوشت صورت ريخته شود و چون بخورند، امعاء و احشاى ايشان پاره پاره شود؛ و غسّاقا:
و ديگر چرک که از ريشهاى ايشان سيلان کند.
«1» معانى الاخبار (چ حيدرى 1379 هج)، ص 221- 220.
«2» تفسير نور الثقلين، (چ علميه قم)، ج 5، ص 495، روايت 26.
جلد 14 - صفحه 19
ابن عبّاس گويد اگر قطرهاى حميم بريزد بر کوههاى دنيا هر آينه آب شود. «1» و نيز از ابن عبّاس نقل شد: حميم آبى است که از شدت گرمى بنهايت رسيده و غسّاق آبى است که به نهايت رسيده است تعفّن و برودت آن که مىسوزاند بدن ايشان را به برودت، مانند سوزندگى حميم به حرارت. «2» نزد بعضى غسّاق چشمهاى است در جهنّم که سيلان مىنمايد در آن سمومات هر صاحب سمّى از مارها و عقربها و افعىها. «3»