در قرآن گاهى به جاى کلمه‌ى «صلاة»، کلمه «ذکر» گفته شده است، چنانکه درباره نماز جمعه مى‌فرمايد: «فَاسْعَوْا إِلى ذِکْرِ اللَّهِ» به سوى ذکر خدا بشتابيد. و يا خداوند به موسى عليه السلام مى‌فرمايد: «أَقِمِ الصَّلاةَ لِذِکْرِي» نماز را بپادار تا ياد من باشى. در اين آيه نيز مراد از «فَاذْکُرُوا اللَّهَ» نماز است.
آرى، فلسفه و روح نماز، ياد خداوند است.
اين آيه اشاره به نماز خوف دارد که در شرايط جنگى با احکام مخصوصى که در فقه آمده است، اقامه مى‌شود.
در احاديث مى‌خوانيم که پيامبر صلى الله عليه و آله در جنگ احزاب با اشاره نماز خواندند و حضرت على عليه السلام در بعضى از جنگ‌ها دستور مى‌دادند که هنگام جنگ با ايماء و اشاره نماز بخوانند.
امام کاظم عليه السلام در جواب شخصى که پرسيد: اگر حيوان درنده‌اى به ما حمله کرد و وقت نماز تنگ بود چه کنيم؟ فرمودند: با همان وضعى که داريد نماز بخوانيد، گرچه پشت به قبله باشد. «1»