برگزیده تفسیر نمونه
]
(آیه 2)- «و سوگند به (نفس لوّامه و) وجدان بیدار و ملامتگر» (و لا اقسم بالنفس اللوامة). که رستاخیز حق است و همه شما در قیامت برانگیخته میشوید و به سزای اعمالتان میرسید! در مورد رابطه این دو سوگند با هم باید بگوییم: حقیقت این است که یکی از دلائل وجود «معاد» وجود «محکمه وجدان» در درون جان انسان است که به هنگام انجام کار نیک روح آدمی را مملو از شادی و نشاط میکند، و از این طریق به او پاداش میدهد، و به هنگام انجام کار زشت یا ارتکاب جنایت روح او را سخت در فشار قرار داده و مجازات و شکنجه میکند، به حدی که گاه برای نجات از عذاب وجدان اقدام به خودکشی میکند.
وقتی «عالم صغیر» یعنی وجود انسان در دل خود محکمه و دادگاه کوچکی دارد، چگونه «عالم کبیر» با آن عظمتش محکمه عدل عظیمی نخواهد داشت؟
و از اینجاست که ما از وجود «وجدان اخلاقی» پی به وجود «رستاخیز و قیامت» میبریم و نیز از همین جا رابطه جالب این دو سوگند روشن میشود، و به تعبیر دیگر سوگند دوم دلیلی است بر سوگند اول.
ج5، ص341