نکته‌های تفسیر نور

«نَفَرٌ» به گروه سه تا هفت يا ده نفره گفته مى‌شود. در جهان بينى الهى، هستى تنها ديدنى‌ها نيست وديدنى‌ها مخصوص آنچه ما امروز مشاهده مى‌کنيم نيست. نبايد انسانى که هر چند صباحى کهکشانى را کشف مى‌کند که ميلياردها ستاره در آن است و معيار فاصله آن‌ها سال نورى است، توقّع داشته باشد که با هستى به طور کامل آشنا باشد. بنابراين ما خود را در اختيار وحى قرار مى‌دهيم و به آنچه قرآن فرموده است اعتقاد داريم. قرآن درباره جنّ آيات زيادى دارد که به برخى از آنها اشاره مى‌کنيم: آفرينش جنّ قبل از انسان بوده است. «وَ الْجَانَّ خَلَقْناهُ مِنْ قَبْلُ» «1» «1». حجر، 27. جلد 10 - صفحه 243 جنّ، جايگاهى همچون جايگاه انسان دارد، زيرا هدف از آفرينش او، نظير هدف از آفرينش انسان است. «وَ ما خَلَقْتُ الْجِنَّ وَ الْإِنْسَ إِلَّا لِيَعْبُدُونِ» «1» من جنّ و انس را نيافريدم مگر براى آنکه عبادت کنند. مورد امر و نهى و خطاب و عتاب است. «يا مَعْشَرَ الْجِنِّ وَ الْإِنْسِ» «2»* قدرت انتخاب دارد و لذا گروهى از آنان مؤمن و گروهى کافرند. از آتش آفريده شده و شيطان از آن جنس است. «کانَ مِنَ الْجِنِّ» «3» گرچه ما او را نمى‌بينيم ولى او ما را مى‌بيند. «إِنَّهُ يَراکُمْ هُوَ وَ قَبِيلُهُ مِنْ حَيْثُ لا تَرَوْنَهُمْ» «4» مى‌تواند براى اولياى خدا خادم باشد. قرآن مى‌فرمايد: آنان براى حضرت سليمان کار مى‌کردند. «يَعْمَلُونَ لَهُ» «5» تمام امور تعجب آور و ابتکارى، پس از چند روز عادى مى‌شود ولى قرآن کتاب عجيبى است که ابدى است و هرگز عادى نمى‌شود. حضرت على عليه السلام در نهج‌البلاغه مى‌فرمايد: «لا تفنى عجائبه» «6» تمام امور تعجب آور از يک زاويه تعجب‌آور است، ولى قرآن از جهات بى شمارى اين‌گونه است که رسول خدا صلى الله عليه و آله فرمود: «لا تحصى عجائبه» «7» قرآن از زاويه لفظ، محتوى، جامعيّت و هماهنگى با فطرت و نياز بى نظير است. در حديث مى‌خوانيم: هر کس با قرآن همنشين شود از جهتى هدايت و کمال رشد مى‌کند و از جهتى جهالت و ضلالت او برطرف مى‌شود. «ما جالس احد هذا القرآن الا قام عنه بزيادة او نقصان؛ زيادة فى هدى او نقصان من عمى» «8» در برابر قرآن چند نوع برخورد داريم: شنيدن و ايمان‌آوردن: سَمِعْنا قُرْآناً عَجَباً ... فَآمَنَّا شنيدن و زياد شدن ايمان: «إِذا تُلِيَتْ عَلَيْهِمْ آياتُهُ زادَتْهُمْ إِيماناً» «9» «1» ذاريات 56 «2» الرحمن 23 «3» کهف 50 «4» اعراف 27 «5» سبأ 13 «6» نهج البلاغه خطبه 75 «7» کافى ج 2 ص 599 «8» غررالحکم‌ «9» انفال 2 جلد 10 - صفحه 244 شنيدن و طفره رفتن: إِذا أُنْزِلَتْ سُورَةٌ ... اسْتَأْذَنَکَ أُولُوا الطَّوْلِ مِنْهُمْ‌ «1»، «فَإِذا أُنْزِلَتْ سُورَةٌ مُحْکَمَةٌ وَ ذُکِرَ فِيهَا الْقِتالُ رَأَيْتَ الَّذِينَ فِي قُلُوبِهِمْ مَرَضٌ يَنْظُرُونَ إِلَيْکَ» «2» پذيرش گزينشى: «أَ فَتُؤْمِنُونَ بِبَعْضِ الْکِتابِ وَ تَکْفُرُونَ بِبَعْضٍ» «3» شنيدن و تهمت زدن: «إِنْ هذا إِلَّا أَساطِيرُ الْأَوَّلِينَ» «4»*، «بَلْ قالُوا أَضْغاثُ أَحْلامٍ» «5» شنيدن و تحقير کردن: «لَوْ نَشاءُ لَقُلْنا مِثْلَ هذا» «6» تبليغات عليه شنيدن آن: «لا تَسْمَعُوا لِهذَا الْقُرْآنِ وَ الْغَوْا فِيهِ» «7» جنّ امتيازات قرآن را فهميد وگفت: «قُرْآناً عَجَباً» ولى عربهاى لجوج گفتند: قرآن عجيب نيست و ما هم اگر بخواهيم، مى‌توانيم مثل آن را بياوريم. «لَوْ نَشاءُ لَقُلْنا مِثْلَ هذا» «8» راه رشد همان راه حق است. «يَهْدِي إِلَى الرُّشْدِ»، «يَهْدِي إِلَى الْحَقِّ» «9»* و جالب آنکه اين دو تعبير از جنّ است.

آیات این صفحه