تفسیر اثنی عشری

تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی) ثُمَّ إِنِّي أَعْلَنْتُ لَهُمْ وَ أَسْرَرْتُ لَهُمْ إِسْراراً «9» ثُمَّ إِنِّي أَعْلَنْتُ لَهُمْ‌: پس بدرستى که من آشکارا نمودم دعوت را براى ايشان در جميع مجالس و محافل، وَ أَسْرَرْتُ لَهُمْ إِسْراراً: و به راز نيز گفتم مر ايشان را راز گفتى، يعنى در پنهانى نيز دعوت ايشان کردم. بيان: حضرت نوح عليه السّلام در ترتيب اين کلمات، ملاحظه ترتيب امر به معروف و نهى از منکر فرمود. چه ابتدا به اهون کرده، بعد ترقى به اشد فى الاشد، زيرا به طريق سرّ ابتدا به مناصحه کرده، و چون قبول نکردند، به آشکار تنبيه نمود. و چون اين نيز مؤثر نشده، به جمع بين اسرار و اعلان، تثليث کرده؛ و جهار، اغلظ از اسرار؛ و جمع بين الامرين، اغلظ از افراد هر يک باشد. مروى است بلند گفتن او به اين طريق بود که به در خانه‌هاى آنها آواز «1»- منهج الصادقين، جلد 10، صفحه 18؛ از قتاده. جلد 13 - صفحه 328 دادى که بگوئيد: لا اله الا اللّه تا رستگار شويد. و آشکارا گفتن او به اين وجه بود که هرجا بدانستى محلى هست، آنجا آمده به آواز بلند گفتى: اى مردمان بگوئيد لا اله الا اللّه تا رستگار شويد اما پنهان گفتن او، چون يکى را بديدى، او را نزد خود طلبيدى و نزديک گوش او گفتى: بگو لا اله الا اللّه. چون به هيچ نوع سخن او را قبول نکردند، حق سبحانه چهل سال يا هفتاد سال باران از ايشان باز گرفت و زنان را عقيم ساخت، باز متنبه نشدند. حضرت روى نياز به درگاه بى‌نياز آورد و گفت: اى پروردگار من، به هر وجه توانستم طريق دعوت وا نگذاشتم و جميع قواعد لطف با ايشان مرعى داشتم، در محافل و خلوت و به سرّ و علانيه ايشان را به حق خواندم، هيچ فايده نداد و به قهر تو که چهل سال يا هفتاد سال باران قطع و زنان را عقيم ساختى، رجوع ننمودند.