تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)
لِلْکافِرينَ لَيْسَ لَهُ دافِعٌ «2»
لِلْکافِرينَ: براى ناگرويدگان، که آن قتل روز بدر است در دنيا، يا عذاب ديگر. لَيْسَ لَهُ دافِعٌ: نيست مر اين عذاب را دفع کننده و باز دارنده.
بيان: در مورد نزول آيه اقوالى است:
1- ابو جهل بوده.
2- نضر بن حارث بر در مسجد ايستاده گفت: اگر پيغمبر حق و آنچه مى‌گويد از جانب توست، تو سنگى بر ما ببار، يا عذاب نازل فرما: فورا سنگى از آسمان بر سرش وارد و از دبرش خارج و هلاک شد.
3- قول اشهر: خاصه و عامه نقل نموده که در حق نعمان بن حارث فهرى نازل شده، چنانچه ثعلبى و ابو القاسم حسکانى روايت نموده‌اند از سفيان عيينه از حضرت صادق عليه السّلام، که چون حضرت پيغمبر روز غدير امير المؤمنين عليه السّلام را نصب خلافت فرمود و در حق او فرمود: هر که من مولاى او هستم على مولاى اوست و صاحب تصرف در امور او؛ اين خبر به اطراف منتشر شد. حارث بن نعمان بر شتر سوار و متوجه مدينه شد که با حضرت مجادله نمايد. چون به مجلس منوّر حضرت وارد شد، جمع بسيار از مهاجر و انصار بودند، گفت: يا محمد تو ما را به کلمه شهادت دلالت کردى از تو قبول کرديم، و به نماز پنجگانه دعوت نمودى اجابت نموديم، و به زکات و روزه و حج و جهاد ترغيب نمودى فرمان برديم، و هر چه امر نمودى خلاف نکرديم؛ با اين همه از ما راضى نشدى تا اينکه دست اين پسر را گرفتى و گفتى: من کنت مولاه فعلىّ مولاه، بعد از من اقتدا به او کنيد. اين کار به مجرد رأى تو و از پيش خود على برگزيدى و بر ما حاکم ساختى، يا اين به امر خدا کردى؟ حضرت فرمود: به خدائى که جز او خدائى نيست، آنچه در باره على نمودم و به خلقان رسانيدم، به امر خدا بود. نعمان چون اين سخن بشنيد، روى برگردانيد و گفت:
بار خدايا آنچه در باره على بن ابى طالب گويد اگر راست و درست و به امر
جلد 13 - صفحه 307
توست بر ما سنگ ببار، يا ما را به عذاب اليم گرفتار گردان. فورا سنگى از آسمان بر سر او خورده و از دبرش خارج و به درک واصل شد، آيه نازل شد:
سَأَلَ سائِلٌ بِعَذابٍ واقِعٍ: نيست او را دفع کننده‌اى. «1»