«مُهْطِعِينَ» به معناى گردن کشيدن يا خيره نگاه کردن يا به سرعت راه رفتن براى جستجوى چيزى است.
حضرت على عليه السلام مىفرمايد: رسول گرامى اسلام صلى الله عليه و آله پيوسته با منافقان مدارا داشت و آنان را در سمت راست و چپ خود مىنشاند، تا آن که خداوند اذن داد که آنان را از خود دور کند و به اين آيه استناد فرمود: «فَما لِ الَّذِينَ کَفَرُوا قِبَلَکَ مُهْطِعِينَ». «1» زيرا کفر به معناى تسليم نشدن است، نه نشناختن. چنانکه شيطان، خدا را مىشناخت وقيامت را قبول داشت، زيرا مىگفت: «أَنْظِرْنِي إِلى يَوْمِ يُبْعَثُونَ» «2»* امّا با اين حال تسليم خدا نشد.
«1». تفسير نورالثقلين.
«2». اعراف، 14.
جلد 10 - صفحه 222
به هر حال، علم غير از ايمان است، منافقان نسبت به پيامبر صلى الله عليه و آله شناخت داشتند ولى تسليم او نبودند و لذا لقب کافر در مورد آنان به کار رفته است.
«قبل» به معناى روبرو و «عِزِينَ» جمع «عزة» به معناى گروههاى پراکنده است.
عُمر سعد در صبح عاشورا براى کشتن امام حسين عليه السلام به لشکرش گفت: «يا خيل الله ارکبى و أبشرى بالجنة» «1» اى لشکر خدا بر اسبان سوار شويد و شما را به بهشت بشارت باد.
کفّار به تمسخر مىگفتند: اگر سخنان پيامبر درباره بهشت درست باشد ما هم بهشتى هستيم و حتّى زودتر به آنجا خواهيم رفت. «أَ يَطْمَعُ کُلُّ امْرِئٍ مِنْهُمْ أَنْ يُدْخَلَ جَنَّةَ نَعِيمٍ»