اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
فَما ل‌ِ الَّذِين‌َ کَفَرُوا قِبَلَک‌َ مُهطِعِين‌َ (36)
پس چه چيز است و چه باعث شده و چه وادار کرده کساني را که کافر شدند در مقابل و روبروي تو که شتاب ميکنند در عداوت و دشمني با شما اينکه آيه شريفه در حق منافقين است با آيات بعد زيرا ساير کفار اعراض ميکنند و رو بر ميگردانند و پشت ميکنند لکن منافقين روبرو ميآيند با کمال عداوت که در ظاهر اقبال کردند و در باطن اعداء عدو هستند که باصطلاح درد داخلي هستند و اشد عذاب بر آنها است که ميفرمايد: إِن‌َّ
جلد 17 - صفحه 196
المُنافِقِين‌َ فِي الدَّرک‌ِ الأَسفَل‌ِ مِن‌َ النّارِ نساء آيه 144.
فَما ل‌ِ الَّذِين‌َ کَفَرُوا يعني چه گمان ميکنند و پيش خود تصور ميکنند.
قِبَلَک‌َ در مقابل شما يعني در نزد شما ميآيند.
مُهطِعِين‌َ بسرعت و شتاب به اينکه ما اگر منافعي و بهره‌اي از براي مؤمنين باشد در دنيا ما هم با آنها شرکت ميکنيم و بهره‌برداري ميکنيم بلکه در منافع آنها بيشتر و بالاتر بهره‌برداري ميکنيم چنانچه کردند آنچه کردند و در آخرت بر حسب عقيده باطني خود بکفر و شرک بر آنها مقدم هستيم اينکه است که منافقين بيش از مسلمين خود را بپيغمبر اکرم نزديک ميکردند و خداوند در چند مورد باين معني اشاره دارد و فرداي قيامت هم بشتاب رو بآتش بروند که ميفرمايد: يَخرُجُون‌َ مِن‌َ الأَجداث‌ِ کَأَنَّهُم جَرادٌ مُنتَشِرٌ مُهطِعِين‌َ إِلَي الدّاع‌ِ يَقُول‌ُ الکافِرُون‌َ هذا يَوم‌ٌ عَسِرٌ قمر آيه 7 و 8، وَ لا تَحسَبَن‌َّ اللّه‌َ غافِلًا عَمّا يَعمَل‌ُ الظّالِمُون‌َ إِنَّما يُؤَخِّرُهُم لِيَوم‌ٍ تَشخَص‌ُ فِيه‌ِ الأَبصارُ مُهطِعِين‌َ مُقنِعِي رُؤُسِهِم لا يَرتَدُّ إِلَيهِم طَرفُهُم وَ أَفئِدَتُهُم هَواءٌ ابراهيم آيه 43 و 44.