1- خداوند، حافظ وحى است و احدى قدرت کم يا زياد کردن آن را ندارد. «وَ لَوْ تَقَوَّلَ عَلَيْنا بَعْضَ الْأَقاوِيلِ»
2- شخص پيامبر، همچون ديگران بايد حريم وحى را حفظ کند. «وَ لَوْ تَقَوَّلَ»
3- همه انسانها حتّى پيامبر، در برابر قوانين الهى يکسانند. وَ لَوْ تَقَوَّلَ ... لَأَخَذْنا مِنْهُ بِالْيَمِينِ ثُمَّ لَقَطَعْنا مِنْهُ الْوَتِينَ
4- قرآن، نه تنها گفتار شاعر و کاهن نيست، بلکه گفتار پيامبر نيز نيست. وَ لَوْ تَقَوَّلَ ...
5- در قانون و کلام خداوند، تساهل و تسامح ممنوع است. وَ لَوْ تَقَوَّلَ ...
6- قاطعانه برخورد کردن، ديگران را از طمع در تصرف باز مىدارد. «لَأَخَذْنا مِنْهُ بِالْيَمِينِ»
7- قرآن، از مصونيّت کامل برخوردار است. «وَ لَوْ تَقَوَّلَ»
8- دفاع از حق، مهمتر از شخص است. براى مصونيّت وحى، حتّى جان بهترين افراد را مىگيريم. لَوْ تَقَوَّلَ ... لَأَخَذْنا ...
9- براى حفظ حدود و حريم قرآن، قاطعانه بايد سخن گفت. «لَأَخَذْنا مِنْهُ بِالْيَمِينِ»
10- گناهان بزرگ، کيفر بزرگ دارد. لَأَخَذْنا مِنْهُ ... ثُمَّ لَقَطَعْنا ...
11- هر چيز که ارزش بيشترى دارد بايد حراست از آن شديدتر باشد. تَنْزِيلٌ مِنْ رَبِّ الْعالَمِينَ ... لَوْ تَقَوَّلَ ... لَأَخَذْنا ... لَقَطَعْنا ...
12- قهر خداوند نسبت به کسانى که حريم وحى را بشکنند، نابودى است.
«لَقَطَعْنا مِنْهُ الْوَتِينَ»
13- هيچ کس، قدرت هيچ گونه مقاومتى در برابر قهر الهى ندارد. «فَما مِنْکُمْ مِنْ أَحَدٍ عَنْهُ حاجِزِينَ»
جلد 10 - صفحه 208
14- تأثير قرآن روى متقين جدى و قطعى است. «وَ إِنَّهُ لَتَذْکِرَةٌ لِلْمُتَّقِينَ»
15- شرط پند پذيرى، روحيه تقواست. «لَتَذْکِرَةٌ لِلْمُتَّقِينَ»
16- در برابر متّقين، مکذّبين هستند. لِلْمُتَّقِينَ ... مِنْکُمْ مُکَذِّبِينَ
17- مبلّغ نبايد توقّع داشته باشد که همه مردم تسليم او باشند. «مِنْکُمْ مُکَذِّبِينَ»
18- مکذّبين بدانند که زير نظر خدا هستند. «لَنَعْلَمُ أَنَّ مِنْکُمْ مُکَذِّبِينَ»
19- در برابر موضعگيرىهاى مکذّبين، در پناه ياد خدا به راه خود ادامه بده.
«فَسَبِّحْ بِاسْمِ رَبِّکَ الْعَظِيمِ»
20- تسبيح خداوند در راستاى تربيت انسان است. «فَسَبِّحْ بِاسْمِ رَبِّکَ الْعَظِيمِ»
«والحمدللّه ربّ العالمين»
جلد 10 - صفحه 210
سوره معارج
اين سوره، چهل و چهار آيه دارد و از سورههاى مکّى است، گرچه آيات اوليه آن در مدينه نازل شده است.
نام سوره، برگرفته از آيه سوم است و به معناى محل عروج فرشتگان در آسمانها مىباشد.
همانند ديگر سورههاى مکّى، محور آيات اين سوره، پيرامون معاد و انذار مشرکان و مخالفان است. حالات کافران در قيامت و صفات و ويژگىهاى بهشتيان و دوزخيان، بخش ديگرى از آيات اين سوره را تشکيل مىدهد.
البتّه آيات اوليه سوره درباره نزول عذاب در دنياست که يکى از منکران ولايت حضرت على عليه السلام گرفتار آن شد و به هلاکت رسيد و تفصيل ماجرا در ذيل آيه اول آمده است.
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ
به نام خداوند بخشنده مهربان