اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
عَسي رَبُّنا أَن يُبدِلَنا خَيراً مِنها إِنّا إِلي رَبِّنا راغِبُونَ (32)
اميد است پروردگار ما اينکه بدل فرمايد و عوض عنايت کند بما بهتر از اينکه جنت و باغستان که از دست ما رفته ما به پروردگار خود راغب و اميدوار هستيم.
تنبيه: بلاهايي که بانسان متوجه ميشود در اثر معاصي و کفر و شرک سه قسم است يک قسم براي تنبه است که انسان متنبه شود و توبه کند و بازگشت کند و از کفر و شرک و معاصي بيرون آيد و موفق بايمان و تقوي و اعمال صالحه شود و اينکه مورد از اينکه قبيل است که اينها متنبه شدند و موفق شدند و توبه کردند و خداوند هم بهتر از جنت آنها بآنها عنايت فرمود، شايد تشبيه حال منافقين باينها هم براي اينکه است که اگر دست از نفاق و اينکه صفات خبيثه که در آيات اشاره شده بردارند و موفق بايمان شوند خداوند تفضل ميفرمايد و بلاها را بر طرف ميکند و بجاي آنها نعمتها عنايت
جلد 17 - صفحه 140
مينمايد چنانچه در آيات اشاره دارد باين موضوع مثل آيه شريفه: وَ لَقَد أَخَذنا آلَ فِرعَونَ بِالسِّنِينَ وَ نَقصٍ مِنَ الثَّمَراتِ لَعَلَّهُم يَذَّکَّرُونَ اعراف آيه 127. و موارد ديگر يا کفاره گناهان آنها است.
قسم دوم: بلاهايي مهلکه که ديگر علاج پذير نيست مثل عذابهاي امم سابقه قوم نوح عاد ثمود قوم ابراهيم لوط شعيب آل فرعون و اشباه آنها فقط قوم يونس نجات پيدا کردند که ميفرمايد: وَ لَو جاءَتهُم کُلُّ آيَةٍ حَتّي يَرَوُا العَذابَ الأَلِيمَ فَلَو لا کانَت قَريَةٌ آمَنَت فَنَفَعَها إِيمانُها إِلّا قَومَ يُونُسَ لَمّا آمَنُوا کَشَفنا عَنهُم عَذابَ الخِزيِ فِي الحَياةِ الدُّنيا وَ مَتَّعناهُم إِلي حِينٍ يونس آيه 97 و 98.
قسم سوم: عذاب آن عالم از حين معاينه الي الابد که هيچ توبه قبول نيست که ميفرمايد:
وَ لَيسَتِ التَّوبَةُ لِلَّذِينَ يَعمَلُونَ السَّيِّئاتِ حَتّي إِذا حَضَرَ أَحَدَهُمُ المَوتُ قالَ إِنِّي تُبتُ الآنَ وَ لَا الَّذِينَ يَمُوتُونَ وَ هُم کُفّارٌ أُولئِکَ أَعتَدنا لَهُم عَذاباً أَلِيماً نساء آيه 22.
عَسي رَبُّنا أَن يُبدِلَنا خَيراً مِنها گفتند: خداوند بآنها باغستاني عنايت کرد بنام حيوان که در او انگور بود بسيار وسيع و پرميوه، و از ابو خالد همامي نقل کردند که گفت:
من آن باغ را ديدهام.
إِنّا إِلي رَبِّنا راغِبُونَ در تحت فرمان او هستيم اميد بفضل او داريم.