برگزیده تفسیر نمونه
]
(آیه 21)- اگر قرآن بر کوهها نازل میشد از هم میشکافتند! در تعقیب آیات گذشته که از طرق مختلف برای نفوذ در قلوب انسانها
ج5، ص151
استفاده میکرد، و مسائل سرنوشت ساز انسانها را در زندهترین صورتش بیان نمود در این آیه که ناظر به همه آیات قرآن مجید است پرده از روی این حقیقت بر میدارد که نفوذ قرآن بقدری عمیق است که اگر بر کوهها نازل میشد آنها را تکان میداد، اما عجب از این انسان سنگدل که گاه میشنود و تکان نمیخورد! نخست میفرماید: «اگر این قرآن را بر کوهی نازل میکردیم میدیدی در برابر آن خاشع میشود، و از خوف خدا میشکافد» (لو انزلنا هذا القرآن علی جبل لرأیته خاشعا متصدعا من خشیة الله).
«و اینها مثالهائی است که برای مردم میزنیم شاید در آن بیندیشید» (و تلک الامثال نضربها للناس لعلهم یتفکرون).
بعضی این آیه را بر ظاهرش حمل کردهاند و گفتهاند: تمام موجودات این جهان، از جمله کوهها، برای خود نوعی درک و شعور دارند و اگر این آیات بر آنها نازل میشد به راستی از هم متلاشی میشدند، گواه این معنی را آیه 74 سوره بقره میدانند که در توصیف گروهی از یهود میگوید: «سپس دلهای شما بعد از این ماجرا سخت شد، همچون سنگ! و یا سختتر! چرا که پارهای از سنگها میشکافد و از آنها نهرها جاری میشود، و پارهای از آنها شکاف بر میدارد و آب از آن تراوش میکند و پارهای از خوف خدا به زیر میافتد»!