تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)
وَ ثُلَّةٌ مِنَ الْآخِرِينَ (40)
وَ ثُلَّةٌ مِنَ الْآخِرِينَ: و گروهيند از پسينيان و امت اخر الزمان.
تفسير برهان- ابى سعيد مدائنى روايت نموده که از حضرت صادق عليه السّلام سؤال نمودم از اين آيه، فرمود: «ثُلَّةٌ مِنَ الْأَوَّلِينَ» حزبيل مؤمن آل فرعون است، «وَ ثُلَّةٌ مِنَ الْآخِرِينَ» على بن ابى طالب عليه السّلام باشد از اين امت.
و از حضرت پيغمبر صلّى اللّه عليه و آله مروى است که از آدم تا من، يک ثله است، و از من تا قيامت يک ثله، و ثله من تمام نشود مگر به اين سياهان که در بيابان شتر مى‌چرانند و مى‌گويند «لا اله الا اللّه محمد رسول اللّه». و از اينجا معلوم شود که هيچکس از امت مرحومه مخلد در جهنم نباشند.
و نيز در حديث است از آن حضرت که «ارجو ان تکونوا نصف اهل الجنة» اميد دارم که شما نصف اهل بهشت باشيد.
و نيز از آن حضرت مروى است که اهل بهشت صد و بيست صف باشند، هشتاد صف از آنها امت منند.
در منهج- روايات صحيحه وارد شده از آن جمله ابن مسعود روايت نموده شبى با حضرت رسول مکالمه و آن حضرت اخبار امم ماضيه بيان مى‌فرمود.
جلد 12 - صفحه 463
مجلس تمام و هر يک به خانه خود رفتيم. روز ديگر حضرت فرمود: ديشب پيغمبران گذشته و اتباع ايشان بر من عرض کردند، بعضى انبياء را ديدم امت بسيار داشتند و برخى کمتر از ايشان و بعضى سه نفر و جمعى ديگر زياده از يکنفر نبود و ديگرى را هيچ امت نبود. پيغمبرى را ديدم مى‌آيد با امت بسيار، از کثرت ايشان تعجب گفتم خدايا اين کدام پيغمبر است اين همه امت دارد.
گفتند اين برادر تو موسى بن عمران است، و اينها بنى اسرائيل هستند. گفتم بار خدايا امت من کجايند؟ خطاب شد به دست راست نظر نما، چون نگاه کردم صحراى مکه را ديدم چندانکه چشم کار مى‌کرد مردمان بودند. گفتم خدايا اينها کيستند، ندا آمد اينها امتان تواند، راضى شدى. گفتم بلى. در جانب چپ نگاه کردم از کثرت ايشان افق آسمان پوشيده بود. گفتم اينها کيستند، فرمود اينها نيز امت تو باشند، ندا آمد که خشنود شدى، گفتم بلى. بعد از آن فرمود ايشان هفتاد هزار کس باشد که بى‌حساب به بهشت روند. ابن مسعود گويد: عرض کردم گمان ما آنست که اين هفتاد هزار کس آنانند که بر اسلام تولد و بر آن ايستادگى نمودند. حضرت فرمود: چنين نيست بلکه آنانند که دزدى ننمايند و تکبر نکنند و بر خداى توکل نمايند. پس فرمود اميد دارم امت من و تابع من، ربع اهل بهشت باشند، ما همه تکبير گفتيم. فرمود: اميدوارم نصف اهل بهشت باشند بعد اين آيه نازل شد «ثُلَّةٌ مِنَ الْأَوَّلِينَ وَ ثُلَّةٌ مِنَ الْآخِرِينَ» «1».