برگزیده تفسیر نمونه
(آیه 62)- در این آیه سخن از چهارمین دلیل معاد است، میفرماید: «شما عالم نخستین را دانستید چگونه متذکر نمیشوید» که جهانی بعد از آن است (وَ لَقَدْ عَلِمْتُمُ النَّشْأَةَ الْأُولی فَلَوْ لا تَذَکَّرُونَ).
این دلیل را به دو گونه میتوان بیان کرد: نخست این که فی المثل اگر ما از بیابانی بگذریم و در آن قصر بسیار مجلل و با شکوهی با محکمترین و عالیترین مصالح، و تشکیلات وسیع و گسترده، ببینیم، و بعد به ما بگویند این همه تشکیلات و ساختمان عظیم برای این است که فقط قافله کوچکی چند ساعتی در آن بیاساید و برود، پیش خود میگوئیم این کار حکیمانه نیست، زیرا برای چنین هدفی مناسب این بود چند خیمه کوچک برپا شود.
دنیای با این عظمت و این همه کرات و خورشید و ماه و انواع موجودات زمینی نمیتواند برای هدف کوچکی مثل زندگی چند روزه بشر در دنیا آفریده شده باشد، و گر نه آفرینش جهان پوچ و بیحاصل است، این تشکیلات عظیم برای موجود شریفی مثل انسان آفریده شده تا خدای بزرگ را از آن بشناسد معرفتی که در
ج5، ص83
زندگی دیگر سرمایه بزرگ اوست.
دیگر این که صحنههای معاد را در این جهان در هر گوشه و کنار با چشم خود میبینید، همه سال در عالم گیاهان صحنه رستاخیز تکرار میشود، زمینهای مرده را با نزول قطرات حیاتبخش باران زنده میکند، چنانکه در آیه 39 سوره فصلت میفرماید:
«کسی که این زمینهای مرده را زنده میکند هم اوست که مردگان را زنده میکند»!