تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)
تَرْجِعُونَها إِنْ کُنْتُمْ صادِقِينَ (87)
تَرْجِعُونَها: برگردانيد روح را به جسد آن محتضر، إِنْ کُنْتُمْ صادِقِينَ: اگر هستيد راستگويان در تعطيل او اهمال خدا شما را در انکار حشر و نشر. فراء
«1» کامل بهائى ط مکتبة مرتضوى ج 1 ص 49- 50. و نيز در تسلميه العوارض 62 تا 65 حديث حارث آمده است.
«2» تسلية الفواد شبر، (مکتبة بصيرتى- قم) ص 77 بنقل از کافى 3/ 123.
جلد 12 - صفحه 486
گفته آيه خطاب به جماعتى است که مى‌گفتند ما مرگ را از خود باز توانيم داشت به تدبير و علم طب؛ حق تعالى بر سبيل سرزنش فرمود اگر راست مى‌گوئيد چرا وقتى جان مرده به حلق رسد آن را رد نمى‌کنيد به تدبير و معالجه، و معلوم است که هيچ چاره نداريد در آن.
بيان: زمخشرى در کشاف گفته: تفصيل و تبيين معنى آيه آنست که جحود و انکار شما در آيات الهى و افعال سبحانى، بر وجهى است که اگر کتاب به شما نازل فرمايد مى‌گوئيد سحر و افتراست، و اگر پيغمبر ارسال فرمايد مى‌گوئيد ساحر و کذاب است، و اگر باران مى‌فرستد که سبب حيات شما است مى‌گوئيد اين از فلان ستاره است؛ پس در اين صورت اين مذهب راجع است به اهمال و تعطيل، پس چيست شما را که رد روح نمى‌کنيد به بدن بعد از رسيدن آن به حلقوم اگر صادقيد در تعطيل امور، و انکار آنکه خداوند سبحان محيى و مميت است و چون قادر نيستيد بر آن پس چرا اعتقاد نکنيد که از تقدير مقدر حکيم، و از تدبير مدبر عليم است «1».