برگزیده تفسیر نمونه
(آیه 95)- «حال که چنین است: «پس به نام پروردگار بزرگت تسبیح کن» و او را منزه بشمار (فَسَبِّحْ بِاسْمِ رَبِّکَ الْعَظِیمِ).
تعبیر به «فسبّح» (پس تسبیح کن) اشاره به این حقیقت است که آنچه در باره این گروههای سه گانه گفته شد عین عدالت است، و بنابر این خداوندت را از هرگونه ظلم و بیعدالتی پاک و منزه بشمار، و یا این که اگر میخواهی به سرنوشت گروه سوم گرفتار نشوی او را از هر گونه شرک و بیعدالتی که لازمه انکار قیامت است پاک و منزه بدان.
بسیاری از مفسران نقل کردهاند که پس از نزول این آیه پیامبر فرمود: «آن را در رکوع خود قرار دهید» سبحان ربّی العظیم بگوئید.
«پایان سوره واقعه»
ج5، ص91
سوره حدید [57]
اشاره
این سوره در «مدینه» نازل شده و دارای 29 آیه است
محتوای سوره:
محتوای این سوره را به هفت بخش میتوان تقسیم کرد:
1- آیات نخستین سوره بحث جامع و جالبی پیرامون توحید و صفات خدا دارد و در حدود بیست صفت از صفات الهی در آن منعکس است.
2- بخش دیگری از عظمت قرآن این نور الهی که در ظلمات شرک تابید سخن میگوید.
3- در بخش سوم از وضع مؤمنان و منافقان در قیامت که گروه اول در پرتو نور ایمان راه خود را به سوی بهشت میگشایند، و گروه دوم در ظلمات شرک و کفر میمانند، بحث میکند.
4- در بخش دیگری دعوت به ایمان و خروج از شرک، و سرنوشت جمعی از اقوام کافر پیشین منعکس شده است.
5- بخش مهمی از این سوره پیرامون انفاق در راه خدا و مخصوصا برای تقویت پایههای جهاد فی سبیل اللّه، و بیارزش بودن اموال دنیا میباشد.
6- در بخشی کوتاه، اما گویا و مستدل، سخن از عدالت اجتماعی به میان آمده که یکی از اهداف مهم انبیاست.
7- و بالاخره در بخش دیگری مسأله رهبانیت و انزوای اجتماعی مورد مذمت قرار گرفته، و جدائی خط اسلام از آن مشخص شده است.
ج5، ص92
ضمنا نامگذاری این سوره به «حدید» به خاطر تعبیری است که در آیه 25 سوره آمده است.
فضیلت تلاوت سوره:
در روایات اسلامی نکتههای جالب توجهی پیرامون فضیلت تلاوت این سوره آمده، البته تلاوتی که توأم با فکر، و تفکری که توأم با عمل باشد.
در حدیثی از پیامبر گرامی اسلام صلّی اللّه علیه و آله نقل شده که قبل از خواب «مسبحات» را تلاوت میفرمود (مسبّحات سورههائی است که با «سبح للّه» یا «یسبح للّه» آغاز میشود و آن پنج سوره است: سوره حدید، حشر، صف، جمعه و تغابن) و میفرمود: «در آنها آیهای است که از هزار آیه برتر است»! در حدیث دیگری از امام باقر علیه السّلام میخوانیم: «کسی که «مسبحات» (سورههای پنج گانه فوق) را پیش از خواب بخواند از دنیا نمیرود تا حضرت مهدی علیه السّلام را درک کند، و اگر قبلا از دنیا برود در جهان دیگر در همسایگی رسول خدا خواهد بود».
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِیمِ به نام خداوند بخشنده بخشایشگر