«فَتَنْتُمْ أَنْفُسَکُمْ» يعنى خود را گرفتار فتنه نفاق ساختيد. «تربص» به معناى انتظار کشيدن است. «امانى» جمع «امنيه» به معناى آرز و «غرور» به معناى فريبنده، يکى از لقب‌هاى شيطان است.
مؤمن، بدخواه کسى نيست. «لا تَجْعَلْ فِي قُلُوبِنا غِلًّا لِلَّذِينَ آمَنُوا» «1» ولى منافق منتظر حادثه بد براى ديگران است. «تَرَبَّصْتُمْ»
مؤمن، اهل يقين است، ولى منافق غرق در ترديد. «ارْتَبْتُمْ»
«1». حشر، 10.
جلد 9 - صفحه 467
مؤمن، واقع‌بين است و منافق خيال پرداز. «غَرَّتْکُمُ الْأَمانِيُّ»
مؤمن، همين که با شيطان و وسوسه او روبرو شود، متذکّر مى‌شود. «إِذا مَسَّهُمْ طائِفٌ مِنَ الشَّيْطانِ تَذَکَّرُوا» «1» ولى منافق فريب مى‌خورد. «غَرَّکُمْ بِاللَّهِ الْغَرُورُ»
بر اساس آيات ديگر، منافقان، دين را عامل فريب مؤمنان مى‌پنداشتند و مى‌گفتند: «غَرَّ هؤُلاءِ دِينُهُمْ» «2» يا مى‌گفتند: وعده‌هاى خدا و رسول وسيله فريب است، «ما وَعَدَنَا اللَّهُ وَ رَسُولُهُ إِلَّا غُرُوراً» «3» ولى اين آيه پاسخ مى‌دهد که شيطان و آرزوهاى طولانى، وسيله فريبند. «غَرَّتْکُمُ الْأَمانِيُ- غَرَّکُمْ بِاللَّهِ الْغَرُورُ»