تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)
تَنْزِعُ النَّاسَ کَأَنَّهُمْ أَعْجازُ نَخْلٍ مُنْقَعِرٍ «20»
تَنْزِعُ النَّاسَ: برمىکند آن باد مردمان را از مسکن خود، مروى است که ايشان نزد مشاهده عذاب در شکاف کوه و گودالها و چاهها پنهان شدند و همه يکديگر را در بغل گرفتند و بهم چسبيدند، باد همه ايشان را از آن مکانها برکنده برون انداخت و مستأصل ساخت. محمد بن اسحق نقل کند چون باد آغاز وزيدن نمود، هفت نفر از قوم که خيلى قوى و جسيم بودند زنان خود را در شعبى از کوه پنهان و خود بر در شعب ايستادند تا باد را رفع کنند، چون باد شديد شد يک يک را برمىکند و بر کوه مىزد و پاره پاره نمود، خلاصه تمام هلاک شدند «1».
کَأَنَّهُمْ أَعْجازُ نَخْلٍ مُنْقَعِرٍ: گوئيا ايشان تنههاى درخت خرما بودند برکنده شده از ريشه و بزمين افتاده. تشبيه به تنه درخت خرما به جهت آنست که باد به قدرت کامله الهى سرهاى ايشان را مىپراند و گردنهاى ايشان درهم مىشکست و به جهت اين، سرهاى آنها از ابدان ساقط و اجساد آنها به زمين ميافتاد مانند تنه درخت خرما بىسر و شاخه.
عياشى- به اسناد خود از حضرت باقر عليه السّلام مروى است که آن باد مىکند مردمان را از جاى خود و به گردن بزمين مىزد و گردنهاى ايشان درهم و مىشکست و سرها از بدنها ساقط مىشد مانند تنه درخت خرما که بىسر باشد «2».
«1» منهج الصادقين، ج 9، ص 104.
«2» تفسير مجمع البيان طبرسى ج 5 ص 190 بنقل از عياشى.
جلد 12 - صفحه 379